Die twee wroegendste vrae wat elke ouer van ‘n verslaafde vra.

10405346_10153293839965972_4616117115289648165_n

Toe my dogter gebore was was sy maar bitter klein.  Sy het ‘n aks meer as 2½ kg geweeg en haar beentjies was maar aan die dun kant.  Ek het natuurlik baie beskermend teenoor die ou klein dingentjie gevoel.  Mens doen tog wat jy kan, voed en klee hulle, vee neuse af, maak boude skoon, probeer keer vir gevare en hou hulle vas as hulle bang of teleurgesteld is.  Ouers verskaf ook geleenthede – ‘n gelukkige veilige huis om in te woon, gebalanseerde voeding, dalk klavierlesse, tennisafrigting, ekstra klasse, familievakansies – ek dink tog meeste ouers probeer om vir ons kinders liefde en ondersteuning te gee waar ookal ons kan.  Ek weet ons verval soms in die siekte van vergelyking met ander en dat ons twyfel oor besluite en keuses wat ons gemaak het vir ons kinders.  Dalk moet ek die “gelukkige veilige huis”  vervang met redelike gelukkige en veilige huis.  Ek kan tog steeds met die grootste eerlikheid hier skryf dat ek nog nooit gaan sit en beplan het wat ek sou kon doen om my dogter se lewe mooi op te voeter of te kompliseer nie. Ja ek was soms moeg.  Ja dinge het nie altyd uitgewerk soos ek gehoop het nie.  Natuurlik het ek foute gemaak maar tog het ek altyd die beste probeer doen met wat ek op daardie oomblik tot my beskikking gehad het.

Verslawing ken nie onderskeiding nie en diskrimineer egter nie.  Ongeag iemand se opvoeding, herkoms, ras, geslag, geloof  of hoe hard sy/haar ouers probeer het– ENIGE IEMAND kan verval in verslawing.

Toe ek besef het dat my dogter ‘n ernstige probleem het met heroine verslawing en geen beheer daaroor het nie was my heel eerste vraag:

Wat het ek gedoen om dit te veroorsaak?

Ek moet dalk net gou ‘n stukkie van ons storie hier deel sodat die leser die agtergrond prentjie kan sien:

  • Ek het dwelms in haar skooltas gekry en haar gekonfronteer waarop sy erken het sy gebruik dit, belowe het om dadelik te stop en die SANCA buite programme weekliks by te woon.
  • Sy kon nie en het nie en het elke laptop, selfoon, juwelierstuk of wat ookal sy van waarde in my huis kon kry wat sy kon dra uiteindelik verkoop vir dwelms.
  • Ek het besluit om haar dag en nag op te pas om te verhoed dat sy gebruik – dit het omtrent drie maand aan gehou voordat ek besef het selfs dit is nie fisies moontlik nie en sy gebruik steeds.
  • Ek het besef dat sy rehabilitasie nodig het en ‘n plek bepreek by ‘n sentrum. Die aand voor sy moes gaan drink sy ‘n oordosis slaappille (wat ‘n psigiater vir haar voorgeskryf het) en ek tel haar 4 uur die oggend in ‘n semi-koma op die vloer op.  Ek besluit (al self redelik mallerig op die stadium) om in elk geval na die rehabilitasie sentrum toe te ry waar sy eers ‘n mediese ondersoek moes ondergaan voor opname, na die hospitaal verwys was en eers die volgende dag opgeneem kon word.

Die mediese dokter wat haar ondersoek het het my allerlei vrae gevra want my dogter kon glad nie praat of regop sit nie.  Iewers in hierdie gesprek sê die dokter vir my: “Jy weet as jy ‘n goeie ouer was was ons natuurlik nie nou hier met die probleem van verslawing van jou dogter nie.”

Ek kon nie myself verdedig nie, ek was redelik platgeslaan daardie dag.  Ek het die vorige nag my dogter aangetref en my eerste gedagte was sy het dit uiteindelik reggekry, sy is dood.  Daarna het ek deur die nag by haar gewaak.  Ek het meer as 300 km met die kwylende hopie mens langs my gery en al die pad gehuil.  Ek kon glad nie meer reguit dink nie.

Op daardie stadium van my lewe was ek boonop ‘n gesoute kalvinis en het geglo alles is my verantwoordelikheid en alles wat verkeerd loop is my skuld.

Tog het ek sonder uitsondering gevind dat nie net ekself nie maar elke ouer van ‘n verslaafde wat ek ontmoet het hulself daaroor kastei het – wat het ek verkeerd gedoen?  Ek het nou net een kind maar ek het dit ook ervaar by ouers wat bv twee of meer kinders het waarvan slegs een ‘n probleem met verslawing ontwikkel het.

Onlangs met my weeklikse inkopies, merk ek ‘n ma met ‘n kleuter op – eintlik onmoontlik om mis te kyk want hy gil op die toppunt van sy stemmetjie.  Sy hele gesiggie is al rooi, sy ma is duidelik ontstig en byna almal om haar kyk in hulle rigting asof om te vra watter soort ouer laat haar kind so hande uitruk?  Ons gemeenskappe is haastig om ouers te veroordeel.  Uit harde ondervinding moet ek bysê veral as jou kind probleme ondervind het een en almal raad en daad oor wat jy eerder moet doen en waar jy verkeerd gegaan het.  Dit is veral erg as verslawing aan verbode middels en drank deel van die probleem is.  Baie mense sien nie meer die kind waarvoor jy lief is nie maar ‘n “druggie”, ‘n dief of  ‘n krimineel.

Ek moes leer en myself oortuig, selfs al voel ek die oordeel van ander mense en ook baie geliefde en welmenende vriende en familie, verslawing is NIE enige iemand se skuld nie.  Net so min as wat kanker, diabetes of ander siektes is.

Ek is die eerste persoon om te erken dat ek nie ‘n perfekte ouer is nie.  Ek besef maar terdeë hoe veilbaar ek is maar daar is NIKS wat ek vir haar gesê het, niks wat ek gedoen het en niks wat ek versuim het om te doen wat veroorsaak het dat my dogter verslaaf geraak het nie.  Ek het nie my dogter se lewe “opgefok” nie.  Ek het NIE die verslawing veroorsaak nie.

Natuurlik tob ek oor goed – wens ek kon dinge anders doen.  Wens ek het nie voltyds gewerk nie.  Wens ek was nie soms moeg of geiriteerd nie.  Wens ek het meer wysheid en geduld in pag gehad in moeilike tye. Wens ek het vroeër besef dat my man ‘n probleem met alkoholisme en depressie gehad het en harder gesoek het na hulp en antwoorde. Die kaalkop waarheid is dat ek nie die tyd kan terugdraai nie.  Ek kan nie my weg oop “her-ouer” uit my skuldgevoelens nie.  Daar is letterlik geen jota of titel wat ek tot die oplossing van die probleme wat ons vandag in die gesig staar, kan toevoeg deur in die verlede of my selfopgelegde skuldgevoelens rond te rol nie.

other serenity prayer

Die tweede vraag: Hoe kan ek die verslawing stop of keer of genees?

As ouer is dit mos my plig om my kind te help.  Ek is lief vir haar.  Ek kon sien sy was in groot nood, pyn en wroeging.  Ek het al vertel van die een selfmoordpoging waarna ek die bloeding gestop gekry het en sy op die grond gaan sit het, sommer so in die gang en vir my vra: “ Ma, gaan ek ooit uit hierdie donker gat uit kan kom?”  Ek het so gehuil want ek het regtig nie meer geweet nie.

Ek het toe nog nie besef dat verslawing nie genees kan word nie maar wel behandel kan word.  Ek het nie geweet dat alhoewel die medici wat ons geraadpleeg het die depressie probeer aanspreek het niks sou kon verander voordat sy kon ophou gebruik nie.  Ek sou nooit kon droom dat my pragtige slim en liefdevolle wonderwerkkind nie in ‘n monster verander het nie maar bloot die gewone simptome van verslawing getoon het wat insluit om te lieg, te steel, manipulasie en ontkenning selfs al het ek haar nooit grootgemaak om te lieg, steel of bedrieg nie.

Ons, ek en my dogter, is van die bitter min gelukkiges wat “recovery” gevind het.  Ek was in April by die nasionale kongres van Alkoholiste Anoniem en die vergadering van familie lede van verslaafdes en alkoholiste, van regoor ons hele land was maar so 50 – 75 mense in totaal.  Ek bevind my in ‘n uitgesoekte groepie – ontsaglik baie verslaafdes en nog ‘n groter komponent van die geliefdes wat deur die stryd van so verslaafde persoon geraak word kry net nooit hulp, uitkoms of antwoorde nie.

Tog, ongeag die feit dat ons hulp gekry het was daar oor die afgelope drie jaar baie geleenthede waar ek gevoel het my dogter maak steeds verkeerde keuses.  Sy is nou ‘n jong volwasse vrou.  Soms het haar keuses gevolge wat vir haar swaar is.  Dikwels het ek haar juis vooraf gewaarsku dat dit die gevolge kan wees.  Steeds blyk die beste manier van leer maar uit haar eie ervaring en foute te wees.

As ouer van ‘n jong volwassene wat ‘n verslaafde is besef ek dat ek nie haar lewe en besluite en keuses kan beheer nie.  Dit val buite die sfeer van my invloed ongeag hoe graag ek haar sou wou help en wou verhoed dat sy haar kop stamp.

Ek kan net dit doen waaroor ek wel beheer het.  Dit beteken dat ek, alhoewel ek haar so graag met my lewe wil vertrou, solank sy by my woon ek gereeld ‘n dwelmtoets moet doen.  Die verskriklike kere wat ek besef het dat sy weer gebruik het, ek haar na die rehabilitasie sentrum moes neem selfs al het dit op daardie oomblik vir my gevoel of my hele wêreld inmekaar tuimel.  As sy ooit weer iets van my sou steel sal dit beteken dat ek die polisie moet kontak en dit aanmeld.

Dit is seker ook maar die grootste rede waarom dit beter was dat sy in die rehabilitasiesentrum moes bly totdat sy sterker was selfs al was dit baie duur.  Somtyds is dit net ooglopend dat haar AA mentor (sponsor) , die terapeute, polisieoffisiere en maatskaplike werkers in ‘n beter posisie was om haar te help as ekself.  Nie een van hulle het haar lief soos wat ek haar liefhet nie – miskien is juis dit die rede dat dit soms so vreeslik moeilik vir my is om te doen wat nodig is.

Ek sê so omonwonde dat ek haar liefhet want ek weet nou dit is waar maar daar was lang tye dat ek regtig gevrees het dat ek my eie  en enigste kind gehaat het.  Ek weet nou dit was nie waar nie.  Ek het die dwelms gehaat.  Ek het gehaat wat die dwelms aan haar gedoen het.  Ek het die leuens, gesteel, manipulasie en wanhoop wat dit meegebring het met ‘n passie gehaat.  Ek het nooit, nie vir ‘n oomblik my kind gehaat nie want sy is nie en kan nie gedifinieer word deur wat dwelms aan haar gedoen het nie.

Nee, daar is niks wat ek gedoen het om die verslawing te veroorsaak nie.  Daar is geen manier waarop ek dit op my eie sou kon keer of stop nie.

By die AA Nasionale Kongress ontmoet ek ‘n vrou wat so anders as ek is.  Sy is ‘n hemelbesem, lank en skraal en ek is presies 1,5 meter lank.  Ons is nie van dieselfde ras, agtergrond of geleerdheid nie en woon meer as 2 000 km uitmekaar.  Toe sy haar storie begin deel toe weet ek ons het so baie in gemeen.  Sy is al meer as 20 jaar in ‘n 12 stap “recovey” program en die vrou en ma van alkoholiste.  Haar woorde het my so getref dat ek dit woord vir woord neergeskryf het:

“I focus on myself,  I detach from other people and heir problems.  I can care for them without taking care of them.  I can allow others to take care of their own responsibilities.  I don’t need to do for them what they can do for themselves. Even when I feel strongly that I can do it better!

When I detach with love :

My loved ones are empowered.

I become stronger and free.”