Om te kla of nie te kla nie …

Ek het jare gelede ‘n opleidingsessie bygewoon oor die ontwikkeling van die brein van kinders jonger as twee jaar.  Dit kom daarop neer dat kinders stimulasie nodig het vir die neurone in hulle brein om nuwe baantjies en padjies te vorm. Iemand moet met hulle praat, aan hulle raak, vir hulle nuwe ervarings wys en leer anders kan hulle brein nie tot sy volle kapasiteit ontwikkel nie.

Die menslike brein is natuurlik baie elasties. Dit hou in ons leeftyd nooit op ontwikkel en vervorm nie en as jy mooi daaroor dink, jou brein slaap nie eers as jy slaap nie want dan sou al jou organe ophou werk.

Ek het al uit meer as een bron die navorsing oor negatiewe gedagtegang gelees, as ek dit moet probeer bymekaar trek:

Navorsing toon dat meeste mense (ja nie net Suid Afrikaners nie) in ‘n standaard gesprek omtrent een minuut lank kla. Om te kla het ‘n kort termyn goed voel “pay off”. Soos byna alle kort termyn “pay offs” – byvoorbeeld om te rook of om ‘n drie snye sjokoladekoek met een sitting te verorber – is dit op die lang termyn glad nie goed vir my nie.

Die menslike brein is besonders enegie effektief en gaan elke keer die mees effektiewe roete kies vir die minste uitset. Wanneer ek enige optrede herhaal vorm die brein nuwe senuweevertakkings om die inligting meer effektief te laat vloei. Wanneer ek dan weer daardie optrede herhaal is die nuwe padjies gereed en baie makliker vir my brein om te herhaal. Dit maak herhaling van optrede natuurlik ook makliker – so maklik inderdaad dat ek dalk nie eers bewus is dat ek dit doen nie!

Ek kan ook nie regtig my brein blameer nie – wie gaan nou ‘n tydelike kitsbruggie opsit as jy weet jy gaan hierdie rivier weer en weer moet oorsteek? Dit is ‘n moeilike wetenskaplike proses om te verduidelik wat ek nie met ‘n oop gemoed kan sê dat ekself ten volle verstaan nie. Die eerste keer met nuwe gedrag of denkwyses vorm daar lettelik net ligte spoortjies proteine, met elke herhaling word die spoortjie dikker totdat die reeds bestaande neurone in my brein nuwe kettings met mekaar kan aanhaak. Die wetenskaplikes verwys soms na hierdie proses met die uitdrukking “Neurons that fire together, wire together.”

So – om op te som – herhaalde gekla of negatiewe gedagtes en woorde herbedraad my brein sodat dit vir my makliker is om negatief te wees selfs ongeag wat die omstandighede rondom my is. Om negatief te dink en praat word soort van ‘n “default” setting – dit neem moeite en verstellings om iets anders te doen. Dit is dan ook hoe nuwe gewoontes gevorm word.

Net nog ‘n interessante wetenskaplike titbit, navorsing by Stanford University het bevind dat persone wat meer gereeld klagtes het se breine se hippokampus – daardie deel van die brein wat probleme oplos en intelligente gedrag beheer – begin krimp het!

So wat is die teengif? Daar is basies twee dinge wat vir my werk – as ek wil kla – probeer eerder fokus op enige rede tot dankbaarheid, hoe klein ookal. Selfs Oliver Burkeman, die skrywer wat ‘n weersin het in alle selfhelp boeke meen dat om elke dag net een ding te probeer onthou waarvoor ek dankbaar is my lewe kan verander. Moenie dankbaarheid sommer afmaak as soetsappige oppervlakkigheid nie – daar is wetenskaplike rugsteun hiervoor.  Die University of California het bevind dat waanneer mense fokus op ‘n dankbare gedagte die afskeiding van die streshormoon kortisol met soveel as 23% afneem. Ek moet ook net bysê, ek leer myself daagliks aan om meer bewus te wees van wie ek is, waar ek is, wat ek dink en wat sê- ook hoe ek met myself praat. Dit is ‘n proses, ek mik vir vordering nie perfeksie nie. Gelukkig net soos die breinproses van ontwikkeling herhaalde negatiewe gedrag en woorde aanhelp kan dieselfde proses gebruik word om dit om te keer want hoe meer ek fokus op die positiewe hoe makliker word dit.

Tweedens – want soms het ons werklik rede om oor iets te kla – probeer ek eerder fokus op oplossing gebaseerde klagtes. Dit beteken ek besin voor ek begin – kan ek deur te kla of deur enige ander aksie enige iets aan die situasie verander? Dan kan ek eerder my energie en passie fokus op dit waaroor ek werklik beheer het. Interessant dat ek oor die laaste vier jaar wat ek in recovery is oor en oor bevestig het dat ek basies beheer het oor myself – baie min oor ander mense se gedrag of woorde.

Ek dink ook nie dit is nodig om ‘n vloermatjie te word nie. Dit is belangrik om jou persoonlike grense te stel in verhoudings, ek glo dat mense behoort te weet wat hulle regte is en vir hulself moet opstaan – niemand anders gaan nie. Maar ek het ook al geleer dat daar tye is wat ek reg is maar al my woorde, krag en passie nie ‘n blou duit verskil gaan maak nie. Ek dink nogal baie na oor my oorlede vriend Scott se woorde deesdae: ”And how does that serve you?” Hierdie manier van dink van jou, hierdie manier van doen – hoe baat jy daarby?  As ek niks baat nie of erger nog – dit berokkel my skade – moet ek dit laat gaan.

In die recovery sirkels het ek die beginsel van “clearing” aan die einde van die dag geleer. Waar almal vir aandete aansit sal ons by een persoon begin en die eerste rondte deel elkeen “The worst part of your day.”  Die verduideliking van wat “worst” beteken kom uit ‘n geestelike boekie en verwys na daardie tyd van die dag wat jy die verste van jou God of opperwese af gevoel het of heeltemal uit ritme met die universe. Dan met die tweede rondte doen ons “The best part of my day” – presies die teenoorgestelde. Dit verbaas my keer op keer hoe die positiewe selfs swaar gevoelens van negatiwiteit kan wegspoel. Ek dink dit is ook ‘n baie beter manier vir ouers om met hulle kids om die tafel te probeer kommunikeer as om te vra “So wat het vandag by die skool gebeur?” net om te hoor dat in die hele ses ure daar niks gebeur het nie.

Baie dele van die Bybel is prosa, poësie en stories maar dit is ook interessant dat daar wel ook wetenskaplike waarhede is: Fil 4:8 Verder, broers, alles wat waar is, alles wat edel is, alles wat reg is, alles wat rein is, alles wat mooi is, alles wat prysenswaardig is – watter deug of lofwaardige saak daar ook mag wees – daarop moet julle julle gedagtes rig.

So laat ek eindig met die klein mooi dingetjies wat onlangs oor my pad gekom het waaroor ek dankbaar is:

Advertisements

In 2019 – laat dit gaan . . .

let it go

In Januarie dink meeste mense nuwe dinge uit om hulle lewens bietjie verder te kompliseer. Om nuwe verwagtinge te skep. Meer verpligtinge. Hierdie jaar gaan ek niks byvoeg nie, hierdie jaar wil ek eerder ‘n paar dinge laat gaan…

Koebaai kwaai jurie in my kop

Ek is my eie strengste kritikus.  Inteendeel dit is heel moontlik dat daar 12 kwaai jurielede heeltyd in my gedagtes hover, kwaai soos die Engelse tannies wat hulle in my kinderdae uit Engeland ingevoer het om balleteksamens te beoordeel.  Nee wat – hulle moet almal gaan – ek is genoeg net soos ek is, ek leer om van myself te hou en vir myself om te gee en te sorg, ek is dankbaar vir wat ek is en het – ek het hulle regtig nie nodig nie.  Ek kan eerlik sê dat selfoordeel en selfverwyt my nog nie enigsins gebaat het nie. Dit kan maar gaan.

Laat gaan die idee dat ek nie goed genoeg is nie

In die recovery sirkels is ‘n gewilde spreuk: ‘Feelings are not facts.’ Dalk gekoppel aan die pas afgedakte jurie van kritiek, betwyfel ek dikwels of ek goed genoeg is.  In 2019 is ek reg om, daardie geadgtes wat glo dat ek feitlik nie goed genoeg is nie, op te gee. Ek weet dit is net my gevoel – dikwels nie die waarheid nie.  Dit is vir my makliker om ander te bedien as om vir myself te sorg inteendeel skeep ek myself maklik af. Dit affekteer my gedagtes, gesondheid en daaglikse keuses. In 2019 is ek gereed om die idee van my eie minderwaardigheid op te gee. Ek is goed genoeg.

Daardie dinge wat ek nie kan beheer nie

Dit is die GROOT ene vir my, ‘n total “overthinker”. Ek weet vir ‘n feit dat ek nie altyd my woon en werksomgewing kan beheer nie. Dat ek nie ander motorbestuurders op ons paaie kan beheer nie.  Ek kan nie die politici beheer nie. Ek kan nie beheer wat ander mense dink en doen nie.  Al wat ek kan beheer is my eie gedagtes en optrede.  Ek kan nie eers altyd my eie gevoelens en emosies beheer nie maar ek kan beheer of ek daarop reageer of dit laat gaan. Hierdie glo ek is die groot sleutel tot ‘n meer vervullende lewe – laat gaan alles wat ek nie kan beheer nie, alles waarby ek nie baat nie, dink minder en vertrou meer. ‘n Dierbare man, nou oorlede, by wie ek baie oor recovery geleer het, het dikwels na my passievolle retoriek oor een of ander ding wat net nie regverdig was nie geluister. Dan vra hy eenvoudig: “How does that serve you?” So eenvoudig. Nee dit is nie regverdig nie, maar die feit dat ek myself so opwerk en omkrap daaroor – kan dit iets verander?  Laat dit my beter voel? As dit niks positief tot my menswees bydra nie is dit net eenvoudig tyd om te laat gaan.

Hoe nogal?

Ek sal self ruiterlik erken al bogenoemde vir my effe oorweldigend is. Maklik om hier neer te skrywe maar hoe doen ek dit? Al wat ek ken wat help is NLP, Neuro Linguistic Programming of retrain my brein. Ek skryf die positiewe woorde neer, ek herhaal dit hardop, soveel as wat dit nodig is, ek stop my negatiewe gedagtes wanneer ek dit agterkom en bo alles aanvaar ek dat dit ‘n proses is.  Ek is op soek na een stappie vorentoe, nie perfeksie nie. Kom aan 2019 – hierdie is my jaar vir laat gaan!

Vandag is die einde van die oue en begin van die nuwe. Ek kyk terug na waar ek vandaan kom en is dankbaar vir my eie padjie wat ek kon uitkap in recovery.  Ek kyk vorentoe en kan hoop op groei en verdere recovery. Ek is dankbaar want ek weet ek is presies waar ek veronderstel is om te wees.

27752578_1727920527271729_8471908187355927087_n

“New Year’s Eve is like every other night; there is no pause in the march of the universe, no breathless moment of silence among created things that the passage of another twelve months may be noted; and yet no man has quite the same thoughts this evening that come with the coming of darkness on other nights.” ~ Hamilton Wright Mabie

Boskerk

Dit is goed vir mense om te bid, mediteer of ten minste gereëlde spirituele ervaringe te hê.  Ek is nou die heel laaste persoon wat vir ander kan voorskryf hoe en waar hulle dit moet doen maar ek deel graag met jou wat vir my werk.

Ek vind dat ek in die natuur die heel sekerste is dat daar iets of iemand groter as ekself moet wees.  Ek kyk om my en kan dit nie ontken nie.  Hier vind ek dit makliker om te bid of mediteer en sommer net te vertoef en te verwonder.

Die boskerk is elke dag van die week beskikbaar, nie net Sondae nie.  Ek is gelukkig om baie naby aan pragtige natuurskoon en aangeplante woude te woon waar ek elke dag gratis toegang het. My tipiese diens is ietwat langer as die gewone kerkdiens – so een uur uit en weer een uur terug.

Gelukkig word honde toegelaat want my Hannabi skaaphond is regtig mal oor kerk toe gaan saam met my. Dit sal ook nie vir my dieselfde wees sonder haar nie.

Alhoewel daar nie ‘n vroueaksie is nie, verstom die kunstige versierings, blomme kleure en teksture my elke liewe keer.

Baie kanselklede spog met mooi versierings en “fringes”, dit het my vandag opgeval hoe groot “fringes” in die boskerk is op die oomblik.

Soms loop ons ander kerkgangers teë en soms net die tekens dat hulle wel daar rond is.

Nou ja, nou weet jy ook wat ek doen.  Daar is darem ook name, veel groter as myne wat ook so aanbid het:  Nadat Jesus hulle laat gaan het, het Hy die berg op gegaan om te bid. (MARKUS 6:46)

Verslawing en vooroordele.

Verslawing is en bly ‘n steeds groeiende probleem oral oor die wêreld. ‘n Recovery facebook groepie waaraan ek berhoort het die naweek hierdie foto geplaas:

47679558_1263966517076530_6440201287374995456_n

Ek was twee weke gelukkig genoeg om die feesvieringe by te woon van ‘n pragtige mensie wat sewe jaar skoon is na wanhopige verslawing aan kokaïne. Ek het al vertel dat verslaafdes en alkoholiste in recovery hulle jaarlikse skoon dae vier soos ‘n verjaarsdag – hulle glo dat hulle eers werklik begin lewe het toe hulle skoon gekom het.

Terwyl sy haar storie vertel, dink sy terug aan ‘n dag wat sy reeds op die grond moes slaap omdat sy alles wat sy gehad het verloor het en daar heeltemal moedeloos en hopeloos die “addicts’ prayer” gebid het: “God help me.”

Die verslaafde se gebed is nie vir almal dieselfde nie, dit het dieselfde strekking: “God. Ek kan nie meer nie. Ek wil nie meer so lewe nie en ek wil nie doodgaan nie. Ek kan nie ophou nie. O God help my asseblief?”

Ek het ‘n onverwagse uitnodiging gekry om onlangs die “Afrikaans is Groot” konsert by te woon. Ek is glad nie ‘n aanhanger van Steve Hofmeyer nie. Gedurende die konsert sing hy ‘n lied “Redgebed”. Hy sing met daardie rou eerlikheid waarmee ek al verslaafdes hoor praat het as hulle hulle storie van hel na hoop vertel. En dit gryp my so aan dat dit my na trane dryf. Die inspirasie vir die lied is Jona 2:4-6:In my nood het ek tot die Here geroep, en Hy het my gebed verhoor. Diep in die doderyk het ek hulp gevra, en U, Here, het my gehoor, U het my die diepte ingegooi, diep in die see, en die watermassa het my omring. U het golf na golf oor my laat gaan. Ek het gedink ek het uit u gesig verdwyn, maar tog sal ek weer u heilige tempel aanskou. Die waters het my toegevou, die groot water het my omring, seegras was om my kop gedraai. Ek het afgesak tot by die fondamente van die berge, die aarde het my vir altyd toegesluit. Maar U, Here my God, het my van die dood gered.

Nee, ek weet geloof werk nie vir almal nie – ek is die laaste persoon wat geloof in iemand se keel wil afdruk. Maar dit kan ek met sekerheid sê: Dit is nie maklik vir enige mens om aan hulself te verander nie. Verslawing maak dit nog moeiliker – die chemiese prosesse bedonder selfs baie inteligente mense se breinfunksies. Om te kyk hoe jou verslaafde geliefdes sukkel kan die sterkstes en bestes tussen ons totaal van ons trollie af dryf.

Verslaafdes, maar ook die res van ons, hou soms krampagtig vas – klou vas aan verwyte, woede, ons eie vooropgestelde idees, iets wat ons weet nie werk nie net omdat dit ‘n fout is wat ons al vir ‘n lang tyd maak of ‘n gewoonte geword het.

Die uitkoms blyk te kom met die oorgee een aanvaar dat ekself nie kan nie. Dit is vir my die goue draad tussen al die stories van hoop wat ek al by recovery feesvieringe gehoor het, by Steve se lied en Jona se storie. Aanvaar dat ek nie kan nie en niks het om te offer nie. Dat daar Iemand, dalk iets groter as ekself is, ‘n God waarop ek wil vertrou, dalk vir iemand anders die natuur, die univers waarvan ek deel is, en vra vir hulp. Vertrou. En laat gaan.

let go.png

Dit is sekerlik wat my die heel meeste van die recovery proses verbaas het – hoe eenvoudig die oplossing is – let go and let god. Fokus net op wat binne my sfeer van invloed val – en om te besef ek kan net my eie denke, optrede en lewe beheer. Terselfdertyd is dit net so verbasend hoe swaar dit vir myself – en seker maar die mensdom in die algemeen is- om volgens so ‘n eenvoudige beginsel te kan lewe.

Ek is bly vir geleenthede waar ek kan hersiening doen van belangrike beginsels, soos recovery feesvieringe en die dag wat Steve deur al my vooroordele so direk vir my gesing het.

Reduced to go

IMG-20181128-WA0016

Ek hou van die afslagrakke in winkels. Baie winkels het hulle – ek begin graag sommer daar rondsnuffel. Daar is verskeidenheid, soms interessante verrassings maar wel soms ook beskadigde goedere.

Dit is vir my tog hartseer wanneer mense na hulself verwys as stukkend of “damaged goods”. Onlangs het ‘n inteligente hardwerkende man homself ook in my teenwoordigheid so geklassifiseer tot my opregte verbasing. Laat ek nou nie myself hoogheilig hier voordoen nie – ek doen dit ook. Ek het onlangs oorweeg om ‘n poging aan te wend om weer te “date” maar kan nie help om te wonder (en meer as een maal hardop te sê nie) of mense wat so oud en oorgewig soos ek is hoegenaamd ‘n kans staan nie?

Ons verwys na onsself amper soos die produkte wat hulself op die uitverkopingrak bevind: produkte waarvan die prys verminder is vir ‘n voor-die-hand-liggende tekort of soms verbeelde tekort: niemand sou dit wou hê nie.

Die sielkundiges meen dat hierdie tendens om jouself as gekwes of gebroke te ervaar spruit uit een of ander vorm van misbruik of trauma. Iewers het ons in die lewe gehoor dat ons onbelangrik, onminbaar, stukkend, gebrekkig is of net te kort skiet en dit geglo. Dit lei tot ‘n aanvaarding in so persoon se waardesisteem dat hulle beskadig, stukkend of ontoereikend is. Nog ‘n voorbeeld wat die sielkundige navorsers bevind het is dat waar iemand op ‘n jong ouderdom verwerp gevoel het, dit dikwels in ons waardesisteme gekodeer word dat ons onbemind of waardeloos is. Dit is ook nie net op fisiese of selfs werklike verwerping van toepassing nie. Dikwels voel kinders emosioneel afgeskeep of geignoreer en nie omdat hulle ouers dit so bedoel of beplan nie – dit is dalk ‘n slegte tyd by die werk, ‘n ernstige siekte in die familie of sommer die allerdaagse jakkalse wat in die wingerde plunder.

 

Dit is belangrik om te besef dat hierdie negatiewe wesenswaardes ‘n leuen is. Ons leer dit uit ons omgewing, lewenservarings, ondervindinge en ou wonde. Ja, mense maak foute, ek het ook maar maak my geskiedenis, foute, wonde of die nommertjies in my ID Boek of op my skaal my nutteloos?

Ekself en my mede gebokenes MOET onsself dwing om sagter op onsself te wees en beter met onsself te praat. Die pas afgelope naweek sê ek op ‘n punt hardop vir myself: Ek het ‘n fokkop van my huwelik gemaak, van my enigste kind se grootmaak, van my loopbaan en my finansies. Ongelukkig is dit vir my ‘n patroon – hoe swaarder ek kry hoe harder is ek op myself en hoe aakliger praat ek met myself!

Ek kan vandag wens dinge het nie uitgeloop soos dit het nie. Ek lieg egter vir myself as ek meen dat ek dit doelbewus veroorsaak het. Ek het die beste gedoen met wat ek gehad het. Ek het onder groot emosionele en finansiele druk nie elke keer die beste besluit gemaak nie. Ek het mense geglo en vertrou wat ek nie moes nie, nie omdat ek domastrant of stupid was nie, omdat ek regtig ongegee het en lief was vir hulle. Ek het in desperaatheid, en meestal uit liefde, my tyd, energie en aandag nie altyd in my eie loopbaankeuses belê nie. Ek wil soms op ‘n hopie gaan sit en wens ek gaan dood maar ek het nog nie, ek hou nog aan, ek probeer nog beter doen. Ek probeer nog plan maak. Ek stoei nog voort . . .

Ek besef my geskiedenis, die samelewing en selfs onwetende vriende en familie dalk, my eie desperate geswoeg en gestoei het oor die jare hierdie leuens diep in my psige ingewortel en vasgemessel. Dit gaan baie waaksaamheid en ‘n doelbewuste en goed gerigte poging neem om dinge om te draai. Ekself sal ook myself daagliks (of uurliks) moet herinner dat hierdie omkeer van denkwyse ‘n proses is en nie ‘n towerstaffie nie. Hierdie negatiewe selfwaardes is vir jare om en om in my kop gedraai, styf opgewen soos ‘n garetolletjie op ‘n masjien, deurgevleg en geweef in my dink en doen – dit gaan werk vat en tyd neem om aan te spreek.

So as jy weer op die punt is om na jouself te verwys as beskadig, tweede rangs of stukkend: STOP! Dink bietjie na oor wat die boodskap is wat jy vir jouself het. (Oukei ek praat hard en duidelik met myself hierso maar dalk wou julle ook hoor.) Onthou om jouself op die skouer te klop want ontberinge, pyn en verwerping maak ons beter en sterker mense. Ons pyn en trauma het ons nie beskadig of gebreek nie maar beter emosioneel aangepas vir die lewe en sy potholes. Ek wil nie mense se pyn en trauma afmaak as iets ligs nie – dit is nie. Daar is wel die moontlikheid dat ons wat eers onsself as stukkend wou klassifiseer ook tog waarde uit ons pyn kan vind.

Soos ek onlangs ‘n wyse ouer man hoor sê het: “As long as there is breath there is hope.”

47376654_2263270540595847_1097298362408894464_n

Uit die mond van die ekspert: https://wordpress.com/read/blogs/106156040/posts/33487

Wat is die liefde?

25_Ek_het_jou_gemaak_320_x_480_003_pre

 

“Elke fokken liedjie op die radio is oor die liefde!” sê my vriendin vanoggend toe ons terugry Pietersburg toe. Kan seker wees.  My dogter is weer van mening dat die meeste hedendaagse musiek oor interafhanklike verhoudings of “co-dependancy” gaan.

 

Jan Rabe se kortverhaal “Ek het jou gemaak” gaan oor ‘n ingenieur, ene Jacobs, wat onlangs sy vrou aan die dood afgestaan het.  Hy maak ‘n wasbeeld van sy vrou wat elke aand glimlaggend in haar trourok oorkant hom aan die etenstafel sit.

Later maak hy ook vir Andries, ‘n robot, om hom geselsskap te hou.  Hy programeer Andries om ‘n aantal vrae te kan antwoord aan die etenstafel:

“Wie is jy?” het hy gewoonlik begin.

Dan het die robot se foto-elektriese oë geblits, en sy ystermond kletterend monosillabes in ‘n grafstem uitgespel: “Ek is An-dries die ver-dom-de robot.”

“En waarom is jy hier, Andries?”

“Om oor lief-de te praat.”

“Wat is liefde Andries?”

“Aan-hou be-weeg en ge-raas maak.”

“En wat gebeur as mens ophou beweeg, Andries?”

“Onvermydelike dood.”

“En wat is die dood, Andries?”

“Nim-mer. Al-tyd.”

“Maar wat is lewe, Andries?”

Waarop die robot weereens laat hoor het:

“Nim-mer. Al-tyd.”

Op ‘n grou koue dag het hy egter die robot verseker: “Jy’s verkeerd, liefde is vrees.”

 

In ‘n voorgeskrewe Nederlandse boek wat ek in standerd nege moes lees: “Niet skreien ouwe.” (Moenie huil nie ou man.) vra die skrywer op ‘n stadium die retoriese vraag: Waarom ontmoet eensame mense nie mekaar nie?

Miskien is dit hoekom my vriendin vanoggend so vloek oor die liefdesliedjies. Na ‘n aaklige huwelik wat nog erger geëindig het en opgevolg is deur ‘n verhouding wat baie beproewinge oor haar lewe gebring het, dalk is die liefde vir haar ook nou maar net vrees.  Waarom probeer mens nog aanhou beweeg en geraas maak?

Wat is die punt?

Dalk dink jy my vriendin is misvorm, onnosel of irriterend?  Maar sy is nie.  Sy is een van die pragtigste, slimste en mees innemende mense wat ek ooit ontmoet het.  Ek het nog sulke vriende.  Eensame mense.  Oulike suksesvolle mense. Mans en vrouens. En nee ek kan soms regtig nie verstaan waarom dit so moeilik is nie en waarom hulle so eensaam is nie. En ek kan nie help om te wonder of ek ook vir die res van my lewe alleen sal wees nie.

 

Vir nou is ons maar saam eensaam.  Dit is net bietjie makliker.  Soos Billy Joel sing (in een van die liedjies wat nie oor die liefde gaan nie)

“They share a drink called loneliness but it’s better than drinking alone.”

 

images

belewenisse wat die siel voed

Dylan Lewis Sculpture Garden Stellenbosch

Webblad: http://www.dylanlewis.co.za/

Die pragtige tuin in die beskemde kommetjie hande van die berge is verdeel in tuin kamers.  Ek kan ure deur die tuin wandel en nog nie genoeg kry nie.  Die uitleg, plante, uitsig, kuns en selfs die koffiekamer is ‘n sielsverryking. Heerlike koffie en tee word met warm uit die oond gebak bedien op eetgery wat as kunswerke in eie reg beskryf kan word.

Ek sal moet terug gaan want na ‘n paar uur voel dit soos ‘n inligtingsoorlading – ek kan net nie nog iets inneem nie.  Ek besef mens kan nie daardeur stap nie – jy moet vertoef, inneem, bedink, bekyk, bevoel, ervaar, proe, smaak, ruik, ……  Een van die mees onbeskryflike ervarings van my ganse lewe!  As jy ooit kan – dit is defnitief iets vir jou “bucket list” en glad nie onbereikbaar of belaglik duur nie.

Step 1: We admitted we were powerless over adiction—that our lives had become unmanageable.

Op 5 Maart vanjaar, ‘n paar dae na my eerste besoek aan Nederland, sou my dogter twee jaar en 10 maande skoon gewees het.  Sou.  Want sy het aan my erken dat sy die vorige naweek cat gebruik het.  Soortgelyk aan kokaine wat gesnuif word.

Ek weet nie eintlik wat om te sê nie.  Wens ek kon met mooi fotos van haar suksesse spog.  Wens ek kon minder van ‘n mislukking voel.  …wens die knaende vrees dat ek my kind gaan begrawe was nie terug nie maar dit is seker maar net wat dit is.  …niks meer nie, niks minder nie.

Ek wil dit nie julle probleem maak nie – ons het almal heeltemal genoeg van ons eie.  Ek het vir jare die chaos in ons lewens probeer verduidelik, wegpraat en wegsteek – ek weet dit help niemand niks nie, ek moet eerder net eerlik wees.  Die Vader weet dit is nie vir my maklik om hier te skryf nie.  Ek wat altyd so preek vir een en almal wat wil hoor – en die wat nie wil hoor nie – “Nee jy het dit nie veroorsaak nie, jy kan dit nie keer of genees nie!” – maar nou is ek verskriklik skaam. Eintlik is die Engelse woord shameful ‘n beter beskrywing.  Ek is terug in my donker gat maar hierdie keer het ek nie woorde of verduidelikings nie.

Daar is ook die nuwe onsekerheid.  Ek was so seker dat die 12 stap recovery die antwoord is.  Geglo dat al werk dit nie vir haar nie dat dit my herstelproses sou kon volhou.  Skielik weet ek nie.  Ongeag alles wat ek lees en weet voel dit asof my hele wêreld se bodem uitgeval het!  Dalk is dit soos gelowe en dieëte. Ek weet daar is mense waarvoor dit werk maar uit harde ondervinding weet ek ook dat ek nie een van hulle is nie.  Wat as recovery ook nie vir my is nie?!

Interessant dat juis my verhouding met my ma die rede was waarom ek terug is meetings toe. (Al – Anon : Ondersteuningsgroep vir familielede van verslaafdes en alkoholiste.)  Ek het geen emosionele konneksie of verhouding met my ma gehad nie,  Sy, as volwasse kind van twee alkoholiste, kon glad nie emosioneel met mense ‘n aansluiting vind nie, nie eers haar eie kinders nie.  Deesdae is sy een van my beste vriende en ek spandeer graag tyd saam met haar.  Dit is nie iets wat ek myself kan verbeel nie!

DSC_1094

Wel ek kan nie vir altyd bly huil nie.  Ek sal een of ander tyd moet besluit wat ek gaan doen.

Dag 1.  Stap 1.  Dit is al wat ek weet.  Ek kan nie self uit hierdie gat uit nie.  Ek het geen beheer oor verslawing of alkoholisme nie. Dit is nie lekker of maklik om weer te begin opklim nie maar die alternatief is nie ‘n opsie nie.

addiction-recovery-steps

Die Hollandse meesters

Tydens my besoek aan Nederland het ek die Hermitage Kuns museum besoek waar ‘n spesiale uitstalling van die ou meesters was.  Die Hermitage is natuurlik in Rusland – die een in Amsterdam is ‘n tak van die Russiese museum.  Die Russiese tsar, Peter the Great, het Nederland in 1697-1698 besoek omdat hy geglo het dat die Hollanders die beste skeepsbouers ter wêreld was en het homself ingeskryf as leerling skeepsbouer.  Die Hermitage in Amsterdam is ‘n latere uitloopsel van die goeie samewerking tussen die twee lande en die versameling wat die museum oor beskik slaan ‘n mens se asem weg.

Die skilderye van die Hollandse meesters is saamgestel uit ‘n verskeidenheid van versamelinge van dwarsoor die hele wêreld.  Dit was natuurlik ekstra spesiaal om dit in Amsterdam te belewe.

Die gebou self is ook ‘n belewenis.  Daar is tekens van die lente wat wil kop uitsteek in die tuine.  In die ingangsportaal gooi ‘n groot gekleurde glasvenster ‘n weerkaatsing teen die muur wat opsigself ‘n wonderlike kunswerk is.

 

Die detail, kleur en gebruik van lig in die skilderye is onmoontlik om in woorde te beskrywe.  Dink daaraan dat hierdie werke eeue oud is!  Daar was nie goed soos metaalverf beskikbaar nie maar die kunstenaars gebruik kleure, lig en fyn detail so meesterlik dat mens die ketting van die horlosie kan sien blink.  Mens kan die verskil tussen satyn, kant en fluweel duidelik sien.

Van die skilderye het heelwat karakters in maar die skilders het ontsaglik baie moeite gedoen om elke liewe neus, ken en gesig uniek te skilder.  Hierdie werke het my laat besef waarom die skilders van die era die “meesters” genoem word en heeltemal tereg ook!

 

My gunsteling was defnitief hierdie werk van Paulus Potter moontlik in 1647 geskilder.  Dit lyk heel anders as al die ander werke – meer soos ‘n plakkaat as ‘n skildery.  Daar is baie verskillende panele waarin die jagter (en ook die honde wat hom help jag) sy mosie teëkom.  In die middelste paneel is koning leeu die regter en ‘n groot bruin beer die hofordonans.  Dit was ook vir my interessant in hoeveel detail die skilder die diere uit Afrika kon uitbeeld.  Die boonste regterkanste paneel lyk meer kleurvol as die res – kunskenners dink dat die skilder sy leerling toegelaat het om daardie blokkie te skilder.  Wie sou kon raai dat daar ook vegters vir diereregte tussen die groot meesters was!?