Waar is ek nou?

56427032_2367562286811047_6746585665653178368_n

Die mensdom kan so dikwels fokus op waar ons wil wees en wat ons wil bereik – sekerlik prysenswaardig – dit bou karakter en toon ambisie. Maar ons moet tog ook nie vergeet om dankbaar te wees vir presies waar ons onsself tans bevind en ja selfs ook waar ons vandaan kom nie.

Op my recovery padjie was dit nie altyd vir my maklik om te erken dat ek dikwels maar bitter klein babtreetjies kon gee nie – minder nog die paar kere wat ek ‘n groot tree of twee agteruit gevat het om weer my ewewig te kon herwin. Maar as daar nou een ding is wat ek klokhelder in my recovery proses geleer het – Alles is presies net soos dit moet wees.

Ek dink ook dit is belangrik om versigtig te wees waar ons ons emosionele energie belê. Dalk is ek nie die enigste persoon op aarde wat wens dat ek vroeër van recovery geweet het nie, eerder beter na myself begin omsien het nie of lankal beter besluite begin maak het nie.  Sover ek weet kan geen hoeveelheid energie dit vir my of enige iemand anders omdraai nie. Daar kom ‘n tyd wanneer jy weet jy is reg.  Die addicts sê mos jy gaan eers die werk insit om te verander wanneer jy “sick and tired” is om “sick and tired” te wees. Ons maak ons keuses en besluite gebaseer op ons gereedheid – en dit gaan vir geen twee mense dieselfde wees nie. Ek weet verseker vandag dat ek wel op ‘n punt weer begin lewe het, weer lewensvreugde begin ervaar het, stukkies van my lewe begin terugkry het wat ek lankal geglo het dood was – en ek is ongelooflik onuitspreekbaar dankbaar vir waar ek nou is.

Ek dink een van my eerste bloginskrywings was houvanblou.wordpress.com/…/die-mees-gevreesde-vyfletterwoord oor my besluit om die “banting” of “keto” dieet te begin volg.  Dit het vir maande goed gegaan en ek het gewig verloor en regtig nie swaar gekry om die eetplan te volg nie. Nadat my dogter ‘n relapse gehad het het ek vir amper ‘n hele jaar myself nooit geweeg nie. In Januarie het ek en ‘n vriend wat ook gewig wil verloor saam besluit om die bul by die horings te pak en ek was regtig verbaas toe ek myself weeg en besef dat ek in daardie hele jaar geen gewig opgetel het nie.

Ek het vanoggend geweeg en besef dat ek deur die 20kg grens gebreek het – ek het nou altesaam 21kg verloor, al het dit my meer as ‘n jaar geneem. Ek moet nog heelwat gewig verloor om regtig gesond te wees maar ek kan weer dinge doen waarvan ek hou soos om te draf en muurbal te speel. Ek is regtig trots op wat ek bereik het.  Pak gerus 21 blokkies botter bo-op mekaar as jy weer in Checkers kom – dit is ‘n klein bergie!

Vroeg in my recovery het ek privaat terapie sessies gehad met ‘n jong terapeut en ek onthou goed dat al die foute wat ek in my lewe gemaak het die tema van die meeste van ons gesprekke was.  Ek het ‘n verskriklike swaar las op myself gelê en eerlik geglo dat alles wat verkeerd gaan in my eie, maar ook my man en dogter, se lewens alles as gevolg van my foute en tekortkominge was. (Laat ek ook maar volledigheidshalwe hier byvoeg dat hierdie een van die gevolge van verslawing is vir verslaafdes maar ook vir die kinders en familie van verslaafdes, ingesluit alkoholiste.) Met ons eerste sessie het sy opgemerk dat dit alles vir haar interessant was maar dat sy graag wil vra dat ek ‘n lys maak van alles wat ek reg gedoen het. Nog nooit ooit in my lewe het ek so daaraan gedink nie!? Ek het besef dat ek in my lewe elke geleentheid wat ooit na my kant toe gekom het benut het. Ek het nooit ‘n eksamen gedruip of ‘n vak oorgedoen nie. Ek het twee nagraadse kwalifikasies in minimum tyd voltooi terwyl ek voltyds gewerk het. Ek het dikwels in swaar tye voltyds gewerk en ook deeltydse werk aanvaar om seker te maak dat my man en dogter alle moontlike geleenthede kon geniet. Ek is mede-outeur van ‘n boek wat reeds vier keer weer uitgegee en gedruk is. Ek het bome geplant, riviere geswem, die natuur bewonder, gereis en gesels en berge geklim.

Ek het ‘n goeie, bevredigende en gelukkige loopbaan gebou deur die jare. Eintlik, as ek regtig eerlik wil wees, het ek in die 50 jare wat ek myself op moeder aarde bevind al meer gedoen en uitgerig as wat ek ooit kon droom. So, as julle my so bietjie sal verskoon, gaan ek vandag fees vier oor waar ek is.  Dankbaar wees vir alles wat ek kon doen en bereik. Vreugde en vrede in my hart ervaar as ek terugkyk na waar ek vandaan kom en spesifiek oplet hoe innerlike vrede al hoe meer en meer deel van my lewe word. Nenatjie ek sien jou en ek word al liewer vir jou . . .

13921071_1005157349582199_8388314267196284820_n

Advertisements

Ek is die ma van ‘n dwelmverslaafde – hoekom ek nie meer skaam is om dit te sê nie.

get-bitter-or-better-life-daily-quotes-sayings-pictures
Alhoewel verslawing (waarby ek alkoholisme insluit) selde seker regtig ‘n geheim is, het dit my baie jare gevat om tot by hierdie punt te kom.  Uiteindelik het ek tot die besef gekom dat dit my eie keuse is hoe ek hierdie siekte hanteer wat dreig om my geliefde, myself en selfs ons familie dood te maak. Ek kies om my lewe te lewe, voluit – ‘n lewe sonder geheime, wegsteek, wegkruip of skande.

Soms probeer mense wat vir verslaafdes lief is verduidelik waardeur hulle gaan maar dit is moeilik en byna altyd kan iemand anders dit net verstaan as hulle iets soortgelyks belewe het. Omdat dit so moeilik is om te verduidelik en as gevolg van die “skande” en “stigma” daaraan verbonde hou meeste mense dit vir hulself, krop al die gevoelens en emosies op en raak eenvoudig afgestomp en geïsoleerd.

words kept inside

Ek ken twee ouer dames beide in hulle 70’s – kom ons noem hulle Hettie en Jenny.  Beide het grootgeword met ouers wat alkoholiste was.  Hettie was baie skaam vir die situasie by haar huis en het dit met niemand gedeel nie. Wanneer sy vriende sou maak op skool en iemand sou vra: “Kan ons vanmiddag by jou huis gaan speel?” sou sy dit te alle koste wou vermy en eerder die vriendskap opgee om die situasie by haar huis weg te steek.  Later het sy eerder nie meer vriende gemaak nie maar haarself heeltemal van ander mense geïsoleer. Jenny het dinge anders benader uit die staanspoor uit.  As iemand by haar wou gaan kuier het sy openlik gesê: “O nee, dit sal nie werk nie.  My pa drink mos vreeslik en dan raak hy verskriklik aggresief.  Nee ons moet liewer by jou huis gaan speel.” Sonder om dit te besef, en deur dit so “matter of factly” te noem het sy nooit die skuld of skande op haarself geneem nie. Hettie was gelukkig om deur ‘n 12 stap recovery program weer te leer om haarself te wees, haar emosies te vertrou en om werklik met ander mense te “connect”. Om geheime te hou gee die stigma ‘n baie meer kragtige invloed oor ons lewens. Vandag is Hettie en Jenny beste vriende en beide leef hulle lewens voluit en met oorgawe.

Ek het self ook die besluit geneem om my eie “recovery” openlik te lewe. Nie as iemand wat self verslaaf was nie maar as ‘n ma, wat regtig lief is vir my kind wat sukkel met verslawing. Om die ouer van ‘n verslaafde te wees is dalk enige dag net so moeilik as om self verslaaf te wees, sommige dae dalk moeiliker. Die lewe kan soos ‘n oneindige siklus van hartseer, skok, woede, ontkenning, onderhandeling, smeek, skreeu en beproewing voel.  Soos ‘n hamster op sy wieletjie wat alles insit maar net nooit vaste grond bereik nie.  Vir my het die siklus uiteindelik tot ‘n einde gekom met aanvaarding.  Aanvaarding dat ek dit nie veroorsaak het nie en nie kan stop of beheer nie.  Aanvaarding dat alles presies is soos dit moet wees. Dit het weer veroorsaak dat my reaksies op situasies verander het. Eers toe ek my eie reaksie op situasies wat buite my sfeer van invloed val kon verander, kon ek vorentoe beweeg.

Nee, dit los nie alles op nie. Soms beweeg ek vorentoe, leer weer hoop, begin wankelrig vertrou en glo om te oorleef en dan word my voete en my lewe onder my uitgeslaan deur die volgende “relapse.” [Ek weet nie of daar ‘n Afrikaanse woord hiervoor is wanneer ‘n verslaafde wat vir ‘n ruk nie gebruik of gedrink het nie terugval in ou gewoontes.] My kind het nou na haar vorige relapse weer meer as ‘n jaar skoontyd. Selfs wanneer sy nie gebruik nie kan die effek wat die dwelms reeds op haar brein en psige gehad het nog na vore kom by wyse van onredelike optrede en woorde of iets soortgelyks.

frustration

En ja ek het ook by tye totaal en al vasgeval geraak. Ek het nie geweet hoe om ‘n kind aan die lewe te hou wat nie meer wil lewe nie. Ek het geen idee gehad hoe om met haar te komminukeer terwyl haar verstand en psige deur ‘n bedwelmende middel beset en verwring was nie.  Ek het soms regtig gesukkel om te besef dat ek die oneerlikheid, diefstal, gemeenheid, frustrasie en aggressie gehaat het maar nie my eie kind nie.  Dit was glad nie die wense en drome wat ek vir my kind se lewe gehad het of hard voor gewerk het nie.

My verslaafde kind is ‘n pragtige, begaafde, sagmoedige en intelligente mensie. Daar is baie van my familie en vriende wat vir haar lief is en haar ondersteun.  Ons almal deel in die pyn, vrees, bekommernis en stigma van hierdie siekte – dit ontsien niemand nie. Volgens statistieke raak een verslaafde persoon die lewens van ten minste 16 ander persone. As haar ma moet ek die ambasadeur van hoop wees in ons uitgebreide familie en vriendekring.

As ma besef ek dat my verslaafde kind dieselfde probleem het – sy leef in skaamte en skande. Sy sukkel om haarself te aanvaar, vergewe en as waardig te ag. Dit breek my hart om dit te sien. Ek wens ek kon haar heelmaak, ek wens ek kon haar red van selfverloëning en minagting. Ek het aanvaar dat net syself haar eie padjie in die herstelproses kan uitkap.  Al wat ek kan doen is om vir haar lief te wees.

14457544_1111586862260865_5972448404412793597_n

Dit is ‘n lang proses, eerskomende Junie stap ek reeds vyf jaar op my padjie na herstel. Die beginsels en idees wat ek in die proses aangeleer het, het oorgespoel na ander aspekte van my werk en lewe. Ek probeer, een dag op ‘n slag, om beter te word as wat ek gister was. Ek vergewe mense wat foute maak, ekself maak foute en het vergifnis en genade nodig. Ek het heelwat foute gemaak, verkeerde dinge op die verkeerde tyd gesê, te veel probeer doen, te veel probeer gee, soms te veel vertrou of geglo en soms heeltemal te min. Dit klink so “nobel” as ek dit hier lees – dit is nie altyd nie.  Ek probeer, kry nie altyd reg nie. Ek mik vir vordering, nie perfeksie nie.

Ek is dankbaar vir die besonderse lewenslesse en waarhede wat ek deur die herstelproses aangeleer het – dit bepaal ‘n baie groot deel van die vrou wat ek vandag is. Ek sal nie hoop verloor dat beide ekself, my verslaafde kind en ons uitgebreide familie en vriende kan voortbou en groei in die herstelproses nie.

En net dalk ek skryf ek dit alles hier sodat jy, soos ek by ander voor my geleer het, dalk ook iets kan leer wat jou lewe beter maak.

10369582_10204893465400388_1759991659290628103_nOndersteuning vir familielede:

At Al-Anon Family Groups – in operation for almost 70 years around the world – knows all too well how alcoholism affects families – children, teens, Adult Children, partners, spouses, grandparents, parents. While AA is the best place for the alcoholic to go to learn how to be sober, the families & workmates are often at a loss where to go for support. Al-Anon offers families free support and recovery from the effects a problems drinker can have on their homes & workplace. Recommended by social workers, doctors, rehabs, police and other professionals, Al-Anon is a 12 Step program where members focus on their own recovery and not on the alcoholic. See www.alanon.org.za for a meeting near you, how it works & the miracles that can take place even if the alcoholic does not stop drinking. It works. It really works.
Al-Anon Family Groups South Africa – 24 Hr Helpline 0861 35 26 66

Geluk is toe ook ‘n werkwoord.

healing

Wat is hierdie werk? Voel jou gevoelens, regtig, elke ene van hulle. My wonde kon nie genees terwyl ek negatiewe gevoelens probeer wegsteek of ontken nie. Dit is ‘n maklike gat om in te val as mens swaarkry – ons wil nie die negatiewe gevoelens ervaar nie daarom ontken ons dit, of probeer dit uitdoof, dalk met drank, pille of deur net te besig te wees.  Ek het ‘n punt bereik waar ek totaal afgestomp geraak het van alle em

53251528_1318908474915667_1150788439164059648_n

osie – goed of sleg. Ek kon eers begin genees toe ek geleer het om my gevoelens te voel.  Om hulle soos gaste te laat kom en gaan en te besef: “Feelings are not facts.” En op regtig slegte dae (wat selfs as ek begin genees het hulle kop uitsteek) deur dit neer te skrywe of vir iemand wat ek vertrou te vertel sodat dit uit my gestel en uit my sisteem kan kom.

 

Ek moes ook leer om op te daag – teenwoordig te wees. Nie net in my eie huis of agter my te besige skedule weg te kruip nie. My vrese in die oë te kyk en nogtans in myself te glo. Eers klein dingetjies, drink koffie saam met my kollegas in plaas van alleen in my kantoor, neem uitnodigings aan, begin deelneem aan ‘n nuwe sportsoort of stokperdjie en beplan doelbewus vir avonture in my lewe – iets om na uit te sien.

10665066_10152682975646211_862286250960980589_n

Ek het vroeg in die proses besef dat my grootste vyhand in my eie kop leef. Ek moes myself leer om nie in my eie negatiewe gedagtes vas te draai nie maar om my eie waarheid te kan uiter en lewe. Om dit te doen moes ek eers die angs, skuldgevoelens, ongemak en pyn ervaar, neerskryf en deur dit groei as ‘n blote stap of fase in my groeiproses. Interessant – dit is presies hoekom ek hierdie blog begin skryf het bv Die begin van die herstelproses – dit moes eers erger word voor dit beter kon word. en Het jy ooit verstaan?

Deur alles moes ek myself leer dat dit ‘n proses is en dat ek net kan hoop op vordering, nie om perfek te wees in alles wat ek probeer nie. Ek kies nie altyd my omstandighede en wat ander om my doen en sê nie maar ek kies my eie reaksies daarop. Ek kies my reaksies op die gedagtes wat in my kop opkom. As my reaksies nie werk nie is ek vry om weer te probeer en ‘n ander reaksie te kies. As ek foute maak is ek vry om opreg om verskoning te vra en te besef ek is menslik, ek maak foute. Omdat ek harder probeer om werklik teenwoordig te wees in my eie lewe en nie net te “survive” nie kan ek oplet na dit wat werk en dit wat nie werk nie. Ek hoef nie myself te kruisig as ek foute maak nie maar dit eerder ervaar as ‘n kans om iets te leer en selfs om aan te beweeg na die volgende fase in die groeiproses.

Ek kry oefening en eet gesond. Ek moes ophou wegkruip agter die verskonings dat my lewe en liggaam in chaos is as gevolg van ander mense se aksies. Ongeag van wat om my aangaan moes ek beter gewoontes aanleer soos om gesonder keuses te maak in wat ek in my mond steek, gereeld oefening te kry (en ook daarvoor beplan) en ook om te bid en mediteer om rus vir my siel te vind.

Ek sal eerlik wees. Dit is ‘n redelike uitdaging om na veertig te begin uitfigure hoe mens nou eintlik moet lewe. Ek was defnitief ‘n kandidaat vir “care giver burnout” en het my eie gedagtes, geluk, gesondheid en menswaardigheid totaal afgeskeep in my pogings om vir my alkoholis man en verslaafde dogter te sorg. Nadat my man oorlede is en my dogter skoon gekom het het ek totaal useless gevoel – asof sonder ‘n lewensdoel of droom.

Caregiver burnout is a state of physical, emotional, and mental exhaustion that may be accompanied by a change in attitude — from positive and caring to negative and unconcerned. Burnout can occur when caregivers don’t get the help they need, or if they try to do more than they are able — either physically or financially. Caregivers who are “burned out” may experience fatigue, stress, anxiety, and depression. Many caregivers also feel guilty if they spend time on themselves rather than on their ill loved ones.

Vandag weet ek dat alles vir ‘n rede gebeur en dat alles presies is soos dit moet wees.  Ek leer en groei en belê my tyd en energie in wat vir my liggaam en siel goed is. Ja ek is gelukkig maar ek doen die werk wat nodig is en besef dat my geluk en gesondheid my eie verantwoordelikheid is.

Een ding wat ek jou kan belowe: “I will not die an unlived life.!”

img_6767

Die spinnekoppie wat ek ‘n paar keer moes red.

she-asks-me-to-kill-the-spider-instead-i-get-18599968Ek hou van spinnekoppe.  Hulle eet muskiete, vlieë en muggies.  Hulle doen regtig baie min skade aan mense.  Ja ek weet jy weet van iemand wat twee bene en ‘n halwe arm verloor het na ‘n spinnekopbyt (Dit is die gewone reaksie op my stelling dat ek graag my huis met spinnekoppe deel.) maar as dit ok is met jou dink ek steeds dis veiliger om saam met spinnekoppe te leef as om in ‘n motor op SA se paaie te ry – iets wat meeste mense elke dag doen sonder om werklik te besef hoe gevaarlik dit is!  As jy jou spinnekoppe wil uitroei skakel my gerus – ek sal hulle kom haal om by my te bly.

Wat is die odds dat ‘n spinnekop jou dood gaan beteken kan jy vra?  Wel eintlik bitter klein.  Die laaste STATS SA verslag oor hoofoorsake van dood vind dat siektes steeds 88% van sterftes in SA veroorsaak en wel in die volgende volgorde:

  1. Tubercolosis
  2. Diabetes
  3. Die verskillende vorme van hartsiektes
  4. Cerebrovascular siektes
  5. HIV / AIDS

By die klein persentasie van onnatuurlike oorsake is motorongelukke en geweld (aanranding en moord of strafbare mansslag) die grootste probleme. Het jy byvoorbeeld geweet dat daar geen ander land ter wêreld is waar vrouens so gereeld deur hulle mans / x-mans / boyfriends / lovers ens vermoor word as SA nie? Volgens STATS SA oor femicide: “A woman died every eight hours in South Africa, and of those murdered, 50% were killed by their intimate partners.” Dink net Oscar Pistorius se verhoor omdat hy vir Reeva Steenkamp geskiet het, het ‘n totaal van 49 dae in die hooggeregshof voorgekom. (Die dae vir borgaansoeke en appel uitgesluit – slegs die verhoor)  In dieselfde tyd het ongeveer 74 ander mans hulle vrouens / vriendinne vermoor wat nie bekend genoeg was om die nuus te haal nie.  Nee wat – as jou man bedonnerd lyk kan jy eerder benoud raak as vir ‘n ou spinnekoppie!

 

Gisteroggend begin ek ‘n bad tap.  Ek tap byna een liter water in ‘n klein poeletjie om die prop en dis toe dit.  Ons dorp het nie water nie. Terwyl ek so wonder wat ek nou gaan doen, vang my oog ‘n klein spinnekoppie wat gly-gly die poeletjie water prober vermy.

Ek besef die bad se kante is te glad, hy sal nie self kan uit nie en bied ‘n voetborseltjie aan deur dit naby hom te posisioneer. Hy is egter ‘n baie skugter spinnekoppie en beweeg dadelik weg van wat hy as ‘n nuwe bedreiging in sy omgewing aanskou.

Ek plaas ‘n handdoek oor die kant van die bad tot op ‘n droeë deel van die bodem nie ver van die spinnekoppie af nie in die hoop dat hy daarteen sal uitklouter.

Heelwat later maak ek wasgoed deur die huis bymekaar wat ook die handdoeke in die badkamer insluit.  Onnadenkend gooi ek die reddingshandoek in die masjien maar gelukkig gewaar ek die spinnekoppie wat nou naarstigtelik in die wasmasjien oor die bondels probeer klouter.  Ek besef as ek hom daar los is hy in elk geval vrek.  Al raad nou is om hom te probeer uittel.  Toe ek hom op poging twee raakvat spin hy dadelik ‘n draadtjie en hang so 3cm onder my hand. Ek besluit om hom grond toe te laat sak maar voordat ek so kan maak los hy die draadjie en…

Wat ‘n ongelukkige spinnekop…. Daar land hy binne in die web wat ‘n groot spinnekop onder teen ‘n  kassie langs die wasmasjien gespin het.  Die groot spinnekop stel dadelik belang en beweeg vinnig nader.  Ek voel erg skuldig, as dit nie vir my handelinge was nie was die outjie mos noe nie in so penarie nie en ek besluit om in te gryp. Ek haal hom haastig uit die web en kry dit uiteindelik reg om hom teen die oorkantste muur neer te sit.  Ek kan nie help om te wonder watter stories daardie spinnekoppie gisteraand vir sy pelle by die spinnekopkroeg vertel het nie…..

Naweekwegbreek na die KNP

Elke dag as ek werk toe ry, ry ek verby ‘n groot bruin toerisme bord wat amptelik aankondig dat die Kruger Nasionale Park net sowat 200 km weg is. Dit sal jou dus sekerlik nie verbaas dat ek “at the drop of ‘n hat” in die kar kan spring en soontoe ry nie.  Dit bly steeds vir my een van die lekkerste dinge om te doen. Ek dink vir my is die groot trekpleister die moontlikhede. Vir elkeen is daar legio moontlikhede om wonderlike diere en dinge te sien en ervaar. Jy moet net op die regte plek op die regte tyd wees. Ek ry altyd in die park rond met ‘n bottel bubbly in die koelhouer op ys, net ingeval ek dalk iets besonders wil vier soos om ‘n cheetah, wildehonde, swart renoster of so iets besonders tee te kom. Ek het nog nie nodig gehad om my bubbly weer huis toe te ry nie!

Ek het ‘n paar dae terug presies weer net so gemaak en al was dit net vir ‘n naweek was dit heerlik.  Ek was soos altyd nie teleurgesteld nie. Alles lyk vir my mooier in die park, alles proe beter, ek voel beter, ontspan beter, dit is makliker om rond te ry, om koud of warm te kry is glad nie so erg nie, ek slaap beter, ek staan makliker vroeer op . . . . my slotsom – ek is gemaak om die KNP te geniet!  En ek doen.  Ek deel net so paar foto hoogtepunte.

Om te kla of nie te kla nie …

Ek het jare gelede ‘n opleidingsessie bygewoon oor die ontwikkeling van die brein van kinders jonger as twee jaar.  Dit kom daarop neer dat kinders stimulasie nodig het vir die neurone in hulle brein om nuwe baantjies en padjies te vorm. Iemand moet met hulle praat, aan hulle raak, vir hulle nuwe ervarings wys en leer anders kan hulle brein nie tot sy volle kapasiteit ontwikkel nie.

Die menslike brein is natuurlik baie elasties. Dit hou in ons leeftyd nooit op ontwikkel en vervorm nie en as jy mooi daaroor dink, jou brein slaap nie eers as jy slaap nie want dan sou al jou organe ophou werk.

Ek het al uit meer as een bron die navorsing oor negatiewe gedagtegang gelees, as ek dit moet probeer bymekaar trek:

Navorsing toon dat meeste mense (ja nie net Suid Afrikaners nie) in ‘n standaard gesprek omtrent een minuut lank kla. Om te kla het ‘n kort termyn goed voel “pay off”. Soos byna alle kort termyn “pay offs” – byvoorbeeld om te rook of om ‘n drie snye sjokoladekoek met een sitting te verorber – is dit op die lang termyn glad nie goed vir my nie.

Die menslike brein is besonders enegie effektief en gaan elke keer die mees effektiewe roete kies vir die minste uitset. Wanneer ek enige optrede herhaal vorm die brein nuwe senuweevertakkings om die inligting meer effektief te laat vloei. Wanneer ek dan weer daardie optrede herhaal is die nuwe padjies gereed en baie makliker vir my brein om te herhaal. Dit maak herhaling van optrede natuurlik ook makliker – so maklik inderdaad dat ek dalk nie eers bewus is dat ek dit doen nie!

Ek kan ook nie regtig my brein blameer nie – wie gaan nou ‘n tydelike kitsbruggie opsit as jy weet jy gaan hierdie rivier weer en weer moet oorsteek? Dit is ‘n moeilike wetenskaplike proses om te verduidelik wat ek nie met ‘n oop gemoed kan sê dat ekself ten volle verstaan nie. Die eerste keer met nuwe gedrag of denkwyses vorm daar lettelik net ligte spoortjies proteine, met elke herhaling word die spoortjie dikker totdat die reeds bestaande neurone in my brein nuwe kettings met mekaar kan aanhaak. Die wetenskaplikes verwys soms na hierdie proses met die uitdrukking “Neurons that fire together, wire together.”

So – om op te som – herhaalde gekla of negatiewe gedagtes en woorde herbedraad my brein sodat dit vir my makliker is om negatief te wees selfs ongeag wat die omstandighede rondom my is. Om negatief te dink en praat word soort van ‘n “default” setting – dit neem moeite en verstellings om iets anders te doen. Dit is dan ook hoe nuwe gewoontes gevorm word.

Net nog ‘n interessante wetenskaplike titbit, navorsing by Stanford University het bevind dat persone wat meer gereeld klagtes het se breine se hippokampus – daardie deel van die brein wat probleme oplos en intelligente gedrag beheer – begin krimp het!

So wat is die teengif? Daar is basies twee dinge wat vir my werk – as ek wil kla – probeer eerder fokus op enige rede tot dankbaarheid, hoe klein ookal. Selfs Oliver Burkeman, die skrywer wat ‘n weersin het in alle selfhelp boeke meen dat om elke dag net een ding te probeer onthou waarvoor ek dankbaar is my lewe kan verander. Moenie dankbaarheid sommer afmaak as soetsappige oppervlakkigheid nie – daar is wetenskaplike rugsteun hiervoor.  Die University of California het bevind dat waanneer mense fokus op ‘n dankbare gedagte die afskeiding van die streshormoon kortisol met soveel as 23% afneem. Ek moet ook net bysê, ek leer myself daagliks aan om meer bewus te wees van wie ek is, waar ek is, wat ek dink en wat sê- ook hoe ek met myself praat. Dit is ‘n proses, ek mik vir vordering nie perfeksie nie. Gelukkig net soos die breinproses van ontwikkeling herhaalde negatiewe gedrag en woorde aanhelp kan dieselfde proses gebruik word om dit om te keer want hoe meer ek fokus op die positiewe hoe makliker word dit.

Tweedens – want soms het ons werklik rede om oor iets te kla – probeer ek eerder fokus op oplossing gebaseerde klagtes. Dit beteken ek besin voor ek begin – kan ek deur te kla of deur enige ander aksie enige iets aan die situasie verander? Dan kan ek eerder my energie en passie fokus op dit waaroor ek werklik beheer het. Interessant dat ek oor die laaste vier jaar wat ek in recovery is oor en oor bevestig het dat ek basies beheer het oor myself – baie min oor ander mense se gedrag of woorde.

Ek dink ook nie dit is nodig om ‘n vloermatjie te word nie. Dit is belangrik om jou persoonlike grense te stel in verhoudings, ek glo dat mense behoort te weet wat hulle regte is en vir hulself moet opstaan – niemand anders gaan nie. Maar ek het ook al geleer dat daar tye is wat ek reg is maar al my woorde, krag en passie nie ‘n blou duit verskil gaan maak nie. Ek dink nogal baie na oor my oorlede vriend Scott se woorde deesdae: ”And how does that serve you?” Hierdie manier van dink van jou, hierdie manier van doen – hoe baat jy daarby?  As ek niks baat nie of erger nog – dit berokkel my skade – moet ek dit laat gaan.

In die recovery sirkels het ek die beginsel van “clearing” aan die einde van die dag geleer. Waar almal vir aandete aansit sal ons by een persoon begin en die eerste rondte deel elkeen “The worst part of your day.”  Die verduideliking van wat “worst” beteken kom uit ‘n geestelike boekie en verwys na daardie tyd van die dag wat jy die verste van jou God of opperwese af gevoel het of heeltemal uit ritme met die universe. Dan met die tweede rondte doen ons “The best part of my day” – presies die teenoorgestelde. Dit verbaas my keer op keer hoe die positiewe selfs swaar gevoelens van negatiwiteit kan wegspoel. Ek dink dit is ook ‘n baie beter manier vir ouers om met hulle kids om die tafel te probeer kommunikeer as om te vra “So wat het vandag by die skool gebeur?” net om te hoor dat in die hele ses ure daar niks gebeur het nie.

Baie dele van die Bybel is prosa, poësie en stories maar dit is ook interessant dat daar wel ook wetenskaplike waarhede is: Fil 4:8 Verder, broers, alles wat waar is, alles wat edel is, alles wat reg is, alles wat rein is, alles wat mooi is, alles wat prysenswaardig is – watter deug of lofwaardige saak daar ook mag wees – daarop moet julle julle gedagtes rig.

So laat ek eindig met die klein mooi dingetjies wat onlangs oor my pad gekom het waaroor ek dankbaar is:

In 2019 – laat dit gaan . . .

let it go

In Januarie dink meeste mense nuwe dinge uit om hulle lewens bietjie verder te kompliseer. Om nuwe verwagtinge te skep. Meer verpligtinge. Hierdie jaar gaan ek niks byvoeg nie, hierdie jaar wil ek eerder ‘n paar dinge laat gaan…

Koebaai kwaai jurie in my kop

Ek is my eie strengste kritikus.  Inteendeel dit is heel moontlik dat daar 12 kwaai jurielede heeltyd in my gedagtes hover, kwaai soos die Engelse tannies wat hulle in my kinderdae uit Engeland ingevoer het om balleteksamens te beoordeel.  Nee wat – hulle moet almal gaan – ek is genoeg net soos ek is, ek leer om van myself te hou en vir myself om te gee en te sorg, ek is dankbaar vir wat ek is en het – ek het hulle regtig nie nodig nie.  Ek kan eerlik sê dat selfoordeel en selfverwyt my nog nie enigsins gebaat het nie. Dit kan maar gaan.

Laat gaan die idee dat ek nie goed genoeg is nie

In die recovery sirkels is ‘n gewilde spreuk: ‘Feelings are not facts.’ Dalk gekoppel aan die pas afgedakte jurie van kritiek, betwyfel ek dikwels of ek goed genoeg is.  In 2019 is ek reg om, daardie geadgtes wat glo dat ek feitlik nie goed genoeg is nie, op te gee. Ek weet dit is net my gevoel – dikwels nie die waarheid nie.  Dit is vir my makliker om ander te bedien as om vir myself te sorg inteendeel skeep ek myself maklik af. Dit affekteer my gedagtes, gesondheid en daaglikse keuses. In 2019 is ek gereed om die idee van my eie minderwaardigheid op te gee. Ek is goed genoeg.

Daardie dinge wat ek nie kan beheer nie

Dit is die GROOT ene vir my, ‘n total “overthinker”. Ek weet vir ‘n feit dat ek nie altyd my woon en werksomgewing kan beheer nie. Dat ek nie ander motorbestuurders op ons paaie kan beheer nie.  Ek kan nie die politici beheer nie. Ek kan nie beheer wat ander mense dink en doen nie.  Al wat ek kan beheer is my eie gedagtes en optrede.  Ek kan nie eers altyd my eie gevoelens en emosies beheer nie maar ek kan beheer of ek daarop reageer of dit laat gaan. Hierdie glo ek is die groot sleutel tot ‘n meer vervullende lewe – laat gaan alles wat ek nie kan beheer nie, alles waarby ek nie baat nie, dink minder en vertrou meer. ‘n Dierbare man, nou oorlede, by wie ek baie oor recovery geleer het, het dikwels na my passievolle retoriek oor een of ander ding wat net nie regverdig was nie geluister. Dan vra hy eenvoudig: “How does that serve you?” So eenvoudig. Nee dit is nie regverdig nie, maar die feit dat ek myself so opwerk en omkrap daaroor – kan dit iets verander?  Laat dit my beter voel? As dit niks positief tot my menswees bydra nie is dit net eenvoudig tyd om te laat gaan.

Hoe nogal?

Ek sal self ruiterlik erken al bogenoemde vir my effe oorweldigend is. Maklik om hier neer te skrywe maar hoe doen ek dit? Al wat ek ken wat help is NLP, Neuro Linguistic Programming of retrain my brein. Ek skryf die positiewe woorde neer, ek herhaal dit hardop, soveel as wat dit nodig is, ek stop my negatiewe gedagtes wanneer ek dit agterkom en bo alles aanvaar ek dat dit ‘n proses is.  Ek is op soek na een stappie vorentoe, nie perfeksie nie. Kom aan 2019 – hierdie is my jaar vir laat gaan!

Vandag is die einde van die oue en begin van die nuwe. Ek kyk terug na waar ek vandaan kom en is dankbaar vir my eie padjie wat ek kon uitkap in recovery.  Ek kyk vorentoe en kan hoop op groei en verdere recovery. Ek is dankbaar want ek weet ek is presies waar ek veronderstel is om te wees.

27752578_1727920527271729_8471908187355927087_n

“New Year’s Eve is like every other night; there is no pause in the march of the universe, no breathless moment of silence among created things that the passage of another twelve months may be noted; and yet no man has quite the same thoughts this evening that come with the coming of darkness on other nights.” ~ Hamilton Wright Mabie

Boskerk

Dit is goed vir mense om te bid, mediteer of ten minste gereëlde spirituele ervaringe te hê.  Ek is nou die heel laaste persoon wat vir ander kan voorskryf hoe en waar hulle dit moet doen maar ek deel graag met jou wat vir my werk.

Ek vind dat ek in die natuur die heel sekerste is dat daar iets of iemand groter as ekself moet wees.  Ek kyk om my en kan dit nie ontken nie.  Hier vind ek dit makliker om te bid of mediteer en sommer net te vertoef en te verwonder.

Die boskerk is elke dag van die week beskikbaar, nie net Sondae nie.  Ek is gelukkig om baie naby aan pragtige natuurskoon en aangeplante woude te woon waar ek elke dag gratis toegang het. My tipiese diens is ietwat langer as die gewone kerkdiens – so een uur uit en weer een uur terug.

Gelukkig word honde toegelaat want my Hannabi skaaphond is regtig mal oor kerk toe gaan saam met my. Dit sal ook nie vir my dieselfde wees sonder haar nie.

Alhoewel daar nie ‘n vroueaksie is nie, verstom die kunstige versierings, blomme kleure en teksture my elke liewe keer.

Baie kanselklede spog met mooi versierings en “fringes”, dit het my vandag opgeval hoe groot “fringes” in die boskerk is op die oomblik.

Soms loop ons ander kerkgangers teë en soms net die tekens dat hulle wel daar rond is.

Nou ja, nou weet jy ook wat ek doen.  Daar is darem ook name, veel groter as myne wat ook so aanbid het:  Nadat Jesus hulle laat gaan het, het Hy die berg op gegaan om te bid. (MARKUS 6:46)

Verslawing en vooroordele.

Verslawing is en bly ‘n steeds groeiende probleem oral oor die wêreld. ‘n Recovery facebook groepie waaraan ek berhoort het die naweek hierdie foto geplaas:

47679558_1263966517076530_6440201287374995456_n

Ek was twee weke gelukkig genoeg om die feesvieringe by te woon van ‘n pragtige mensie wat sewe jaar skoon is na wanhopige verslawing aan kokaïne. Ek het al vertel dat verslaafdes en alkoholiste in recovery hulle jaarlikse skoon dae vier soos ‘n verjaarsdag – hulle glo dat hulle eers werklik begin lewe het toe hulle skoon gekom het.

Terwyl sy haar storie vertel, dink sy terug aan ‘n dag wat sy reeds op die grond moes slaap omdat sy alles wat sy gehad het verloor het en daar heeltemal moedeloos en hopeloos die “addicts’ prayer” gebid het: “God help me.”

Die verslaafde se gebed is nie vir almal dieselfde nie, dit het dieselfde strekking: “God. Ek kan nie meer nie. Ek wil nie meer so lewe nie en ek wil nie doodgaan nie. Ek kan nie ophou nie. O God help my asseblief?”

Ek het ‘n onverwagse uitnodiging gekry om onlangs die “Afrikaans is Groot” konsert by te woon. Ek is glad nie ‘n aanhanger van Steve Hofmeyer nie. Gedurende die konsert sing hy ‘n lied “Redgebed”. Hy sing met daardie rou eerlikheid waarmee ek al verslaafdes hoor praat het as hulle hulle storie van hel na hoop vertel. En dit gryp my so aan dat dit my na trane dryf. Die inspirasie vir die lied is Jona 2:4-6:In my nood het ek tot die Here geroep, en Hy het my gebed verhoor. Diep in die doderyk het ek hulp gevra, en U, Here, het my gehoor, U het my die diepte ingegooi, diep in die see, en die watermassa het my omring. U het golf na golf oor my laat gaan. Ek het gedink ek het uit u gesig verdwyn, maar tog sal ek weer u heilige tempel aanskou. Die waters het my toegevou, die groot water het my omring, seegras was om my kop gedraai. Ek het afgesak tot by die fondamente van die berge, die aarde het my vir altyd toegesluit. Maar U, Here my God, het my van die dood gered.

Nee, ek weet geloof werk nie vir almal nie – ek is die laaste persoon wat geloof in iemand se keel wil afdruk. Maar dit kan ek met sekerheid sê: Dit is nie maklik vir enige mens om aan hulself te verander nie. Verslawing maak dit nog moeiliker – die chemiese prosesse bedonder selfs baie inteligente mense se breinfunksies. Om te kyk hoe jou verslaafde geliefdes sukkel kan die sterkstes en bestes tussen ons totaal van ons trollie af dryf.

Verslaafdes, maar ook die res van ons, hou soms krampagtig vas – klou vas aan verwyte, woede, ons eie vooropgestelde idees, iets wat ons weet nie werk nie net omdat dit ‘n fout is wat ons al vir ‘n lang tyd maak of ‘n gewoonte geword het.

Die uitkoms blyk te kom met die oorgee een aanvaar dat ekself nie kan nie. Dit is vir my die goue draad tussen al die stories van hoop wat ek al by recovery feesvieringe gehoor het, by Steve se lied en Jona se storie. Aanvaar dat ek nie kan nie en niks het om te offer nie. Dat daar Iemand, dalk iets groter as ekself is, ‘n God waarop ek wil vertrou, dalk vir iemand anders die natuur, die univers waarvan ek deel is, en vra vir hulp. Vertrou. En laat gaan.

let go.png

Dit is sekerlik wat my die heel meeste van die recovery proses verbaas het – hoe eenvoudig die oplossing is – let go and let god. Fokus net op wat binne my sfeer van invloed val – en om te besef ek kan net my eie denke, optrede en lewe beheer. Terselfdertyd is dit net so verbasend hoe swaar dit vir myself – en seker maar die mensdom in die algemeen is- om volgens so ‘n eenvoudige beginsel te kan lewe.

Ek is bly vir geleenthede waar ek kan hersiening doen van belangrike beginsels, soos recovery feesvieringe en die dag wat Steve deur al my vooroordele so direk vir my gesing het.

Reduced to go

IMG-20181128-WA0016

Ek hou van die afslagrakke in winkels. Baie winkels het hulle – ek begin graag sommer daar rondsnuffel. Daar is verskeidenheid, soms interessante verrassings maar wel soms ook beskadigde goedere.

Dit is vir my tog hartseer wanneer mense na hulself verwys as stukkend of “damaged goods”. Onlangs het ‘n inteligente hardwerkende man homself ook in my teenwoordigheid so geklassifiseer tot my opregte verbasing. Laat ek nou nie myself hoogheilig hier voordoen nie – ek doen dit ook. Ek het onlangs oorweeg om ‘n poging aan te wend om weer te “date” maar kan nie help om te wonder (en meer as een maal hardop te sê nie) of mense wat so oud en oorgewig soos ek is hoegenaamd ‘n kans staan nie?

Ons verwys na onsself amper soos die produkte wat hulself op die uitverkopingrak bevind: produkte waarvan die prys verminder is vir ‘n voor-die-hand-liggende tekort of soms verbeelde tekort: niemand sou dit wou hê nie.

Die sielkundiges meen dat hierdie tendens om jouself as gekwes of gebroke te ervaar spruit uit een of ander vorm van misbruik of trauma. Iewers het ons in die lewe gehoor dat ons onbelangrik, onminbaar, stukkend, gebrekkig is of net te kort skiet en dit geglo. Dit lei tot ‘n aanvaarding in so persoon se waardesisteem dat hulle beskadig, stukkend of ontoereikend is. Nog ‘n voorbeeld wat die sielkundige navorsers bevind het is dat waar iemand op ‘n jong ouderdom verwerp gevoel het, dit dikwels in ons waardesisteme gekodeer word dat ons onbemind of waardeloos is. Dit is ook nie net op fisiese of selfs werklike verwerping van toepassing nie. Dikwels voel kinders emosioneel afgeskeep of geignoreer en nie omdat hulle ouers dit so bedoel of beplan nie – dit is dalk ‘n slegte tyd by die werk, ‘n ernstige siekte in die familie of sommer die allerdaagse jakkalse wat in die wingerde plunder.

 

Dit is belangrik om te besef dat hierdie negatiewe wesenswaardes ‘n leuen is. Ons leer dit uit ons omgewing, lewenservarings, ondervindinge en ou wonde. Ja, mense maak foute, ek het ook maar maak my geskiedenis, foute, wonde of die nommertjies in my ID Boek of op my skaal my nutteloos?

Ekself en my mede gebokenes MOET onsself dwing om sagter op onsself te wees en beter met onsself te praat. Die pas afgelope naweek sê ek op ‘n punt hardop vir myself: Ek het ‘n fokkop van my huwelik gemaak, van my enigste kind se grootmaak, van my loopbaan en my finansies. Ongelukkig is dit vir my ‘n patroon – hoe swaarder ek kry hoe harder is ek op myself en hoe aakliger praat ek met myself!

Ek kan vandag wens dinge het nie uitgeloop soos dit het nie. Ek lieg egter vir myself as ek meen dat ek dit doelbewus veroorsaak het. Ek het die beste gedoen met wat ek gehad het. Ek het onder groot emosionele en finansiele druk nie elke keer die beste besluit gemaak nie. Ek het mense geglo en vertrou wat ek nie moes nie, nie omdat ek domastrant of stupid was nie, omdat ek regtig ongegee het en lief was vir hulle. Ek het in desperaatheid, en meestal uit liefde, my tyd, energie en aandag nie altyd in my eie loopbaankeuses belê nie. Ek wil soms op ‘n hopie gaan sit en wens ek gaan dood maar ek het nog nie, ek hou nog aan, ek probeer nog beter doen. Ek probeer nog plan maak. Ek stoei nog voort . . .

Ek besef my geskiedenis, die samelewing en selfs onwetende vriende en familie dalk, my eie desperate geswoeg en gestoei het oor die jare hierdie leuens diep in my psige ingewortel en vasgemessel. Dit gaan baie waaksaamheid en ‘n doelbewuste en goed gerigte poging neem om dinge om te draai. Ekself sal ook myself daagliks (of uurliks) moet herinner dat hierdie omkeer van denkwyse ‘n proses is en nie ‘n towerstaffie nie. Hierdie negatiewe selfwaardes is vir jare om en om in my kop gedraai, styf opgewen soos ‘n garetolletjie op ‘n masjien, deurgevleg en geweef in my dink en doen – dit gaan werk vat en tyd neem om aan te spreek.

So as jy weer op die punt is om na jouself te verwys as beskadig, tweede rangs of stukkend: STOP! Dink bietjie na oor wat die boodskap is wat jy vir jouself het. (Oukei ek praat hard en duidelik met myself hierso maar dalk wou julle ook hoor.) Onthou om jouself op die skouer te klop want ontberinge, pyn en verwerping maak ons beter en sterker mense. Ons pyn en trauma het ons nie beskadig of gebreek nie maar beter emosioneel aangepas vir die lewe en sy potholes. Ek wil nie mense se pyn en trauma afmaak as iets ligs nie – dit is nie. Daar is wel die moontlikheid dat ons wat eers onsself as stukkend wou klassifiseer ook tog waarde uit ons pyn kan vind.

Soos ek onlangs ‘n wyse ouer man hoor sê het: “As long as there is breath there is hope.”

47376654_2263270540595847_1097298362408894464_n

Uit die mond van die ekspert: https://wordpress.com/read/blogs/106156040/posts/33487