Mindfulness: wat ek uit die 12 stappe kon leer

Jon Kabat Zinn meen dat die volgende die pilare is waarop ‘n ware en werklike leestyl van mindfulness (sou dit in Afrikaans vertaal kon word as om bewustelik te lewe) rus:

  • Om nie te oordeel nie
  • Om te laat gaan
  • Aanvaarding
  • Vertroue
  • Geduld
  • Die aanslag van ‘n beginner – ‘n vars uitkyk
  • Om nie te strewe nie
  • Dankbaarheid en vrygewigheid.

 

Om nie te oordeel nie

mindful non judgingEk het op ‘n punt in my lewe besef dat ek alles wat oor my pad kom inkleur met die bril waarmee ek kyk. Dikwels oordeel ek ander skerp – bv die ou is arrogant of daardie vrou is katterig. Soms tree mense so op – ek het ook al – omdat hulle weerloos voel, opgebruik is. Meestal het ek net eenvoudig geen idee waardeer daardie persoon gaan nie of wat die agtergrond van sy  of haar optrede of reaksie is nie.

Snaaks ook dan, ek wat weet van al die op- en afdraandes in my eie gemoed en lewe is die mees veroordelend op myself! Om werklik mindful te lewe moet ek leer om    eenvoudig net te kan “wees.” Om net te ervaar wat ek dink, doen en voel sonder om dit te oordeel of verwerp. Soos ‘n dierbare vriend graag gesê het: “Behandel jou gevoelens soos jy ‘n gas sou behandel – laat hulle toe om te kom en om te gaan.” Sonder oordeel. Sonder om jouself af te takel omdat jy alweer so voel – dit sal ook verby gaan, ek hoef nie ekstra energie daarop te mors nie. Sonder om nog stertjies en stories aan te las – dit is wat dit is en soos ek weet, gaan altyd weer verby.

Om te laat gaan

So eenvoudig maar so verskriklik moeilik. Soos om aan jou vingerpunte aan die kant van ‘n krans vas te klou en iemand nooi jou: “Gee my jou hand dan trek ek jou op.” In die 12 stap program moes ek leer dan ekself nie alles kan beheer nie. Dat dit ook OK is. Dat ek kan staatmaak op iets of iemand of Iemand buite myself. Hoeveel energie het ek nie gemors deur die bestuurder van die heelal te probeer wees nie? Deur die skyn te probeer voorhou dat ek in beheer is nie?! Deur vir myself te lieg dan ek dit regkry om in beheer te wees nie?! Vandag weet ek dit is sinneloos. Ek is wat ek is. Elke dag leer ek om meer van myself te aanvaar en vir myself lief te word. Dit is ‘n proses maar net ek kan my gedagtegang verander.

 

Aanvaarding

Sommige mense meen ons lewe net eenmaal, ek dink ons sterf net eenmaal – ons kan elke dag lewe. Ek het ophou bestaan en begin om weer te lewe nadat ek ontsaglik baie in die twaalf stap program geleer het. Elke dag kan ‘n spesiale geleentheid wees. Die klein dingetjies maak die lewe wat dit is – die reuk van nat grond, die eerste blaartjies van die nuwe seisoen, die giggel laggie van ‘n kind, die entosiasme van my hond as ek ‘n bal of leiband in my hand het – of sommer net as ek by my hek inry. Die grootste ding vir my om beter te word en beter te dink was om te aanvaar dat ek alles het wat ek nodig het om werklik gelukkig en vervuld te wees. Ek is genoeg – net soos ek is. Dit is die enigste plek waarvan ek kan begin om enige iets in my lewe te verander of verbeter.

Vertroue

Ek moes veral leer om my reispad te leer vertrou. Alles gaan nie altyd volgens plan verloop nie – en dit is ook ok want as ek regtig mindful patienteerlik is, as ek weet ek kan dit nie verander nie, wat op aarde baat ek daarby as ek myself sielsongelukkig maak daaroor? Kan ek een el by my lengte voeg of een uur by my lewe voeg? Verbasend egter het ek agtergekom dat vandat ek vertrou en aanvaar dat dinge is soos dit is verbasend meer positief in my lewe gebeur as wat ek kon dink of hoop of glo.

 

Geduld

Ek het altyd gedink ek is die ongeduldigste mens op aarde – dit was regtig die waarheid. Punt is – dit maak my net ongelukkig, dit baat my net mooi niks. Waarom op aarde sal ek daarmee aanhou? Dinge sal gebeur hoe en wanneer dit gaan probeer – behalwe as ek weet dat ek werklik iets kan beheer of beinvloed is dit net beter vir my om geduldig te wees. Ja, natuurlike kry ek ook my oomblikke wat ek glip maar dit is ook waar mindfulnes behulpsaam is. As en wanneer dit gebeur kan ek let op my negatiewe gedagtes en doelbewus stop en rustig raak.

 

‘n Vars uitkyk

Ek is my lewe lank in boksies grootgemaak: ‘n mens maak so…, ‘n mens behoort…, ‘n mens doen nie dit of dat nie. Ek wil sover gaan om te sê dat ek sedert my kinderdae gebreinspoel was om te dink soos ek vertel was ek behoort te dink.  Ek het bitter laat in my lewe eers geleer om beginsels te weeg en te oorweeg en self te besluit wat vir my werk en wat nie. Ek het dit ontsaglik bevrydend gevind om uit elke liewe een van die boksies te klim waarin ek my bevind het – ek kan dit aanbeveel. Ek het wonderlike mense ontmoet wat buite konvensionele boksies leef en by wie ek ongelooflik baie geleer het en nog steeds leer.

Om minder dinge na te strewe.

‘n Groot deel van my pogings om te blyk in beheer te wees was maar “window dressing” en het te doen met status, dinge en hoe mens vir die buite wêreld lyk. Dit is ‘n stryd wat niemand kan wen nie. Punt is om ander te probeer beindruk of om goeters bymekaar te maak doen niks vir my saligheid nie. Dit maak nie sin nie. Dit is seker ook maar een van die boksies waarin ek grootgemaak was – suksesvolle mense het groot huise, luukse motors en stylvolle klere. Ek is anders. Ek is op my suksesvolste as ek op ‘n klip in ‘n rivier sit en oor die berge tuur of na die waterstroom luister. Dit vul my hart en siel. Nie goeters nie.

 

Dankbaarheid en vrygewigheid

In die twaalf stap program het ek geleer dat die program net oorgedra word aan ander as die van ons wat daaruit geleer het dit oordra. Ander kan net leer uit my ervarings en ondervinding as ek my ervarings met ander deel. Ek kon dit natuurlik glad nie doen terwyl ek nog naastiglik besig was om te “window dress” nie. Ek is verskriklik dankbaar dat daar mense was wat my geleer het uit hulle ervarings en vir mense wat my lewe verryk deur na my ervarings en lewensreispad te luister.

 

Advertisements

Life: Everything is exactly as it should be

10451737_703484699746287_3375416970711272524_n

Ek het onlangs ‘n kort video van ‘n ou Hindu man gesien wat regtig vir my die situasie perfek opgesom het.

IMG_1424

Die uitdrukking; “everything is exactly as it should be” het ek by ‘n vriend geleer wat my baie van recovery geleer het, hy is nou twee jaar terug oorlede – ek moet erken ek wens nog dikwels dat ek hom kan bel of net gou iets kan vra.  Ek weet nie of ek die oorsprong van die spreuk perfek onthou nie maar ek kan ten minste die begin van die storie onthou:

Dit speel af in antieke China, voor die Hun-oorloë. Die hoofkarakter is ‘n man, kom ons noem hom Ping, wat sy vrou en seun aan die lewe hou deur met sy perd en ploeg vir boere landerye te ploeg. Op ‘n dag word sy perd gesteel, die hele omgewing se mense kom simpatiseer, hulle besef die swaarkry en hongersnood wat vir hom en sy gesin voorlê. Hy antwoord egter dat alles maar net is soos dit moet wees. Niks minder nie en niks meer nie.

Dan hoor ‘n ryk man in die volgende dorpie van sy penarie.  Die man het baie perde en stuur een as geskenk om die getseelde perd te vervang. Die nuus versprei soos ‘n veldbrand en die almal in die dorpie maak ‘n draai om Ping geluk te wens met die wonderlike toeval waarop hy soos altyd antwoord – alles is soos dit moet wees.

Die nuwe perd is egter nie gewoond aan werk nie en terwyl Ping se seun op hom ry gooi hy die seun af en ‘n gebreukte been is die hartseer uiteinde – in antieke China iets wat selfs lewensbedreigend kon wees. Die gemeenskap staan tou om met Ping en sy gesin te simpatiseer maar hy antwoord weer dat alles is soos wat dit moet wees.

Daardie selfde week daag die keiser se army op om troepe te werf vir die Hun oorlog – uit elke familie word ‘n jong man as soldaat opgeroep maar Ping se seun word vrygestel want met sy gebreekte been gaan hy nie veel vir die keiser se saak kan bydra nie. Bure en vriende kom oor om aan Ping te vertel hoe bly hulle saam met hom is dat sy seun gespaar is – maar nou weet jy al wat sy antwoord was.  Die storie gaan nog deur ‘n paar ups en downs maar die punt is dat soms is iets wat ons dink baie goed of oulik is vir ons sleg en andersom – eers as jy terugkyk kan jy die hele prentjie sien.  Ongelukkig word die lewe nie in reverse gelewe nie!

Een minuut video link: https://saveig.com/p/ByJcRnvA9xI/

Die Hindu wysheer se video vat hierdie so mooi saam. Die lewe is nie net lyding nie maar ook nie bedoel om vreugde te wees nie – die lewe is is net wat dit is. Niks meer nie en niks minder nie. Ek kan nie bepaal hoe die lewe om my ontvou nie maar wat ek dink en hoe ek voel – ek beheer dit. As ek beheer hoe ek voel en wat ek dink, hoekom sal ek myself nie te alle tye hou op die hoogste vlak van geluk en tevredenheid nie? Soms draai die “super computer” die menslike brein teen ons, ons eie inteligensie maak ons ongelukkig.  Iets gebeur wat ek nie van hou nie en plaas van om te sê dit is maar wat dit is raak ek ongelukkig want my kop sê dit is nie reg nie of dit hoort nie so nie. Sommige mense kyk dan na buite vir troos / vreugde / hulp – ‘n whisky na ‘n moeilike lang dag, ‘n groot bak van my gunsteling pastagereg, ‘n nuwe paar skoene of iets soortgelyks. Dinge van buite kan vir my gerief en gemak in my lewe bring. Solank ek onthou dat welstand of innerlike geluk kan nooit van buite af kom nie, dit is iets wat ek alleenlik van binne myself kan bou en groei. Die Hindu guru meen ook dat mens dit net kan doen as jy die basiese fundamentele doel van jou lewe en bestaan uitgepluis het.

11891079_494048367436140_3132719795876703543_n

Nou dit is ook die punt van recovery – om die basiese fundamentele punt van my bestaan uit te werk. Dit maak sin want dit is eers vandat ek begin groei het in recovery dan ek nie meer deur die lewe verdruk word nie maar uiteindelik begin het om die golf van die lewe kan ry met oorgawe en entosiasme.

Nog ‘n reis om die son.

Ek het vanoggend wakker geword met my 50ste reis om die son voltooi.  Ek is dus nou amptelik ‘n halwe eeu op moeder aarde. Heelwat mense wat my geluk wens vra of ek oud / ouer voel? Ek het mooi daaroor nagedink – die reine waarheid is dat ek voel asof ek nou begin om my voete te vind – die lewe en sy kinkels so effe kan begin uitsort.

Kyk in wese is ‘n lewensjaar maar net een roete om die son. Met elke nuwe roete is daar geleentheid om te leer, te ervaar, te dink, te doen of sommer net te wees. Vir lang tye moet ek erken het ek nie regtig geleer nie – ja inligting opgegaar maar oor en oor dieselfde dinge gedink, gedoen en gesê en tog nuwe of ander uitkomste verwag.  Want ek was mos reg, wat reg is is reg!

Wanneer ek so vasberade en reg is is daar nie ruimte vir mediteer, ervaar of sommer net wees nie. Ek is verlig om tog te kan rapporteer dat selfs ‘n hardkoppige rissiepit nuwe lewenskeuses kan aanleer – ‘n mens hoef regtig nie die lewe op sy heel moeilikste “level” deur te draf net omdat jy reg is of hardkoppig is nie.  Dit is OK om stil te bly, dit is OK om om te draai, dit is OK om nie te weet nie en ja, dit is ook OK om foute te maak of te weet jy moet oor begin.

As ek moet ‘n paar goedjies uitlig wat ek in die laaste paar jaar geleer het wat my laat voel asof ek my voete begin vind op moeder aarde:

  1. Think outside – no box required. Ek het altyd geweet dat ek nie vir die rat race bedoel was nie. Ek wil nie in ‘n stad bly en in verkeer vassit of kompeteer met die Jones’e nie. Ek is streng Calvinisties grootgemaak en het myself dikwels blindgestaar teen die kante van die mensgemaakte boksies waarin ek my bevind het. Ek doen dit nie meer nie, ek is wie ek is en as ek nie in jou boksie pas nie is dit nie vir my ‘n ramp nie. Ek kom so gereeld as wat ek kan in die natuur of as ek nie kan nie – kyk hoe die maan opkom oor my agterplaas.
  2. Take your hands off other people and place them on yourself. Ek kan niemand anders verander of beter keuses vir hulle maak nie. Ek kan dit met die meeste oortuiging of beste bedoelens doen maar elke mens op aarde moet hul eie lewenspadjie uitkap – ook die vir wie ek baie lief is. My eie geluk is egter NET my verantwoordelikheid – as ek nie fisies en emosioneel na myself omsien nie kan niemand anders dit doen nie. Ek het geleer om goed vir myself te wees – net soos ek graag goed aan ander doen.
  3. Recovery cannot be owned, it is rented and the rent is due daily. Al my wonde en letsels is dalk nie uitsluitlik my eie toedoen of skuld nie maar my herstelproses is my eie verantwoordelikheid. As ek nie beter word of herstel nie kan ek dalk net bloei op ander mense wat niks met my wonde te doene gehad het nie. My herstelproses gaan nie vanself kom nie – ek moet elke dag bewustelik daaraan werk. Ek weet ook dat ek net een dag op ‘n slag hoef aan te pak.
  4. I am enough – goed hierdie een gaan dalk nog ‘n paar reise om die son neem om met my hele hart te glo maar die buitelyne begin al deurskimmer. Ek is bewus van my gedagtes en hoe ek met myself praat en my selfvertroue en omgee word stadigaan sterker.
  5. Ek hoef nie met jou of jou lewensuitkyk of besluite saam te stem om vir jou lief te wees nie en dit is ook OK om iemand op ‘n afstend (soms fisies maar ook emosioneel) lief te hê ten einde myself te beskerm. Ek het geleer dit is OK om te sê: “Let’s agree to disagree.” Dat almal se invalshoek nie dieselfde is nie maar veral dat ek kan uittree as die “manager of the universe”. Ons kan eintlik maar almal ontspan – daars maar min in die lewe wat regtig onder beheer is. My moeks sê mos graag sy is seker dat God haar hare op haar kop gesit het sodat sy elke oggend wanneer sy hare kam besef dat niks onder beheer is nie en kan let go and let God.15972635_10211627043575634_5286788543632583559_o
  6. Maak ‘n punt daarvan om kontak te behou met vriende en familie – in goeie en slegte tye – as ek nie ‘n goeie vriend, dogter, sussie of niggie is nie kan ek nouliks verwag om goeie vriende, ma, sussies of niggies te hê. In moeilike tye wou ek wegkruip, ek was skaam en shameful, maar toe ek oop kaarte met my familie en vriende gespeel het het ek net liefde en ondersteuning ervaar.
  7. Dra sonblok, ‘n hoed, jou binnesole, slaap genoeg, kry oefening, mediteer, drink jou pille – ek kry net een lyf vir hierdie reis op aarde – dit is my werk om hom op te pas.
  8. When bad or difficult things happen, you either get bitter or better, the choice is entirely up to you. Ek het geleer om te fokus op wat ek het, op dit wat reg verloop om raak te sien wat om my is en gebeur eerder as om vas te kyk in wat verkeerd is of nie daar is nie. My omstandighede bepaal nie my sukses of geluk nie – ek doen.
  9. YODO – you only die once, you live everyday. Ek het geleer om op te hou om te survive en eerder werklik te lewe, die son op my vel te voel, die rose te ruik, al die verskillende kleure groen in die boom op te let en my koffie regtig te ruik en te proe.
  10. Everything is exactly as it should be. Aanvaarding is die sleutel tot geluk.

Life on life’s terms

blue life

Ek hou van die Twaalf Stap program se “slogans”. Oor die afgelope vyf jaar het ek baie daarvan aangeleer. Dit is almal baie kort en kragtig maar het eintlik baie meer om die lyf as wat dit op die oog af lyk. Omdat dit so kort is is dit maklik om te onthou en in my gedagtes amper soos boekmerkies wat my herinner en terugbring in my recovery proses.

Ek het al baie geskryf oor “One day at a time”. Dit is ‘n feit soos ‘n olifant (voel vir my bietjie groter and ernstiger as ‘n koei!) dat ongeag hoe volgelaai my dae is of hoeveel spanning of ongelukkigheid dit mee belaai kan wees, elke dag kan net aankom teen ‘n tempo van 24 uur per dag.  Elke uur kan net hanteer word teen 60 minute per uur en elke minuut teen 60 sekondes. Dit is dit. Niks meer of minder nie. Ek hoef net vir vandag uit te hou, aan te hou en hoop te hou. Ek hoef net vir vandag beter te probeer doen. Ek hoef net vir vandag na my eie welsyn om te sien. En as enige iets verkeerd loop in my lewe, kop of beplanning hoef ek nie die kind met die badwater uit te gooi nie – ek het net vir vandag die spoor verloor – more is ‘n nuwe dag en kan ek weer, net vir een dag op ‘n slag beter doen omdat ek beter weet.

“Life on life’s terms” is nogal enetjie wat ek vir lank gedink het eintlik net vir die verslaafde of alkoholis geld. Aan die begin het dit so bietjie soos nonsens geklink maar in daardie vyf woorde is ‘n nuwe lewensuitkyk saamgevat wat dit vir ‘n alkoholis of verslaafde persoon kan moontlik maak om menige probleme in die oë te kyk en te leer om die lewe eenvoudig te aanvaar vir wat dit is.

Dit is wetenskaplik bewys dat daar ‘n groter verband tussen trauma (Veral as kind / tiener) is en verslawing as wat die verband tussen vetsug en tipe 2 diabetis is. Die verslaafde persoon kan nie die realiteit van hul lewe aanvaar nie, dit is nie regverdig nie bv ‘n baba- boetie is deur die gesin se huishulp vermoor wat die hele gesin se dinamiek verander het, ‘n geliefde is oorlede, ‘n wederhelfte is ontrou of wil skei maar die verslaafde wil nie skei nie, die verslaafde was vasgekeer in ‘n brand op skool en erg vermink, die verslaafde is deur ‘n stiefouer aangerand of verkrag, die verslaafde is ‘n sagte kreatiewe siel wat glad nie in die “rat race” inpas nie. Al hierdie, en nog baie ander, is regte voorbeelde wat ek al uit recovering verslaafdes se eie monde aangehoor het.

FB_IMG_1547454158421

Die verslaafde hou dus nie van die realiteit van hul eie lewe nie en wou dinge anders gehad het. ‘n Baie effektiewe ontvlugting is om alkohol of dwelms te gebruik. Wanneer ‘n verslaafde die 12 stap program begin volg kan hulle vir die eerste keer realiteit in die oë kyk sonder alkohol of dwelms om die hoeke te versag. So begin die nuwe pad om te leer hoe om die lewe op sy terme te lewe. Hiermee saam kom natuurlik die realiteit dat geen mens alles in hul lewe kan beheer nie en die van ons met ‘n geskiedenis, wonde en letsels van watter aard ookal het nog minder kans om hul eie lewens te beheer en behoorlik of effektief te bestuur. Dan die grootste en nodigste deurbraak besef in die hele 12 stap program – die aanvaarding dat ek nie kan nie maar dat daar wel Iemand / iets groter as ekself is wat wel kan en die oorgawe – Let go and let God. (Ook ‘n 12 stap slogan.)

Aan die begin is dit maklik, recovery is “nuut” en daar is ‘n emosionele “hype.” Baie verslaafdes leer die program terwyl hulle in ‘n rehabilitasiesentrum woon, weg van spitsverkeer, lang vergaderings, werksdruk, babadoeke ens. Maar die lewe skuld ons niks, die lewe is wat dit is en ons lewe dit soos dit is. Die lewe het opdraendes en afdraendes en min van ons kan beheer wat oor ons pad kom. Wanneer ‘n verslaafde persoon weer terug is in die samelewing en met soms allerdaagse dingetjies soos werksdruk en familie probleempies moet sukkel of nog erger groot krisisse moet hanteer soos motorongelukke of ernstige siektes en gefaalde verhoudings, raak dinge moeilik. Die ou gedagtelyne wat jare lank ingeoefen is kan oorvat – hierdie is nie regverdig nie (Dikwels is dit nie maar slegte goed gebeur elke dag met goeie mense.) – ek wil dit nie so gehad het nie – ek wil nie hierdie spanning en emosies ervaar nie en die risiko is groot dat so persoon terugval op die gebruik van dwelms of alkohol.

Dit is waar ek besef het hoe hierdie slogan ook op die familie van ‘n verslaafde van toepassing is. My dogter was net 10 dae skoon van heroine toe haar pa oorlede was na ‘n week lange erge lyding. Wat ek bygedra het, deur haar hele lewe was om haar te beskerm daarteen om die lewe op sy terme te lewe. Ek het haar jammer gekry omdat haar pa blind was en sy as enigste kind hom dikwels moes help met dingetjies wat ander kinders nooit sou hoef te doen nie. Ek het skuldig gevoel omdat sy ‘n enigste kind was, omdat ek lang ure ver van my huis af gewerk het en nooit betrokke kon wees by haar lewe soveel soos ek graag sou wou nie. Hoe het ek dit gedoen? Wel as sy haar biologie boek by die huis vergeet het, het ek vermy dat sy die gevolge van haar eie keuses hoef te dra deur te reël dat my man se motorbestuurder dit vir haar skool toe neem, as sy iets omgestamp het het ek gesê “toemaar dis net ‘n glipsie, ek sal gou skoonmaak, moenie sleg voel nie.” En hoeveel kere het die hele familie nie op eiers om haar beweeg in haar moeilikste tye om konflik en konfrontasie te probeer vermy nie, selfs al was haar attitude en handelinge dikwels heeltemal onaanvaarbaar. Ek het vir jare my dogter “beskerm” van realiteit. Ek het vermy dat sy emosies en gevoelens ervaar wat vir haar sleg of FB_IMG_1540109875716(1)spanningsvol sou wees, omdat ek baie lief is vir haar maar in die proses het ek in die pad daarvan gestaan dat sy kon leer om die lewe op sy terme te leef en te aanvaar.

Ek, wat so maklik so baie lief kan raak vir mense wat swaarkry moet aan my kant van die straat vee en besef dat ek so maklik en dikwels dit my persoonlike verantwoordelikheid maak om ander te probeer “fix.” Al wat hulle moet doen is om by my planne in te val.  Die probleem is, my planne kan nie werk wanneer dit toegepas word op ander mense se lewens nie. Ek kan net myself weer herinner om te “Let Go and Let God.” En te weet dat ek geen invloed of beheer het oor enige ander mens se lewe en keuses behalwe my eie nie.

Synchronicity en serendipity

 

Op 19 Desember 1992 is ek en my blinde man getroud in Edenburg in die Suid Vrystaat.  My baie beskremende pa was nie gemaklik met die feit dat ek sou moes kar bestuur waarookal ons wou reis nie en taktvol het ons besluit om nie te ver te ry vir die wittebrood nie.

My liewe moeder en haar vriendinne het so ‘n heerlike kuier onthaal vir ons gereël in ‘n groot plaastuin en self die kos gemaak vir ‘n smaakvolle sjampanje ontbyt. Ons kon bekostig om almal te nooi wat ons graag wou.  Ons het dus besluit om heeldag saam met vriende en familie te kuier onder die groot koeltebome en net teen skemer tyd weg te trek om voor donker in Winburg hotel (Wat in die geelbladsye deur die AA geklasifiseer was) te oornag voordat ons na ‘n oord in die Drakensberge vertrek.

Na ‘n heerlike dag van kuier en opvang met die mense na aan ons hart is ons gepak en kom met ‘n lied in die hart aan by Winburg hotel.  Die locals ondersteun die hotel goed en daar is karwassery, bakleiery en drinkery oral in en om die hotel aan die gang.  Ek besluit ons gaan in elk geval onself in ons kamer kan vermaak op ons huweliksnag, ons meld aan by ontvangs en sorg dat ons in ons kamer kom. Toe die ontvangsklerk egter die kamerdeur oopmaak besef ek net dat ek nie hier wil bly nie.  19 Desember is warm, bitter warm.  Die kamer het Noorde en Weste vensters en toe sy die deur oopswaai voel dit vir my net soos wanneer mens die oonddeur oopmaak om te kyk of die koek al rys – die hittegolf laat my twee tree agteruit steier. Dan vang my oog die bed wat eerder soos ‘n reuse voëlbad of ‘n kom waarmee mens reënwater sou kon opvang lyk as ‘n plek om te slaap.

Ek kanselleer net daar en dan ons bespreking en soek ‘n telefoonhokkie (voor die tyd van selfone) om my pa te bel. Ja ons is veilig maar ek gaan nie hier bly nie. Ek wil aanry Betlehem toe, dit is darem ‘n groter dorp, dalk kry ons daar iets beter. My pa is natuurlik nie ingenome met die in die donker rondryery nie maar hy besef daars nie veel wat hy nou aan die saak kan doen nie.

2019-04-25_183108
Ek tuur oor die Maulti berge op ons wittebrood vakansie.

In Betlehem stop ons by die Park Hotel en verduidelik ons penarie.  Ja hulle het ‘n kamer vir ons, en bubbly op die huis, en ‘n heerlike ontbyt more oggend voor ons vertrek teen dieselfde prys as wat ons op Winburg sou betaal. In die kamer gekom is alles eenvouding maar koel, netjies en skoon en ons trek ons skoene uit en sit terug om die laaste helfte van Suid-Afrika se eendag krieketwedstryd teen Pakistan te kyk.  Goed ek sal ruiterlik erken dat ek die krieketentoesias is en dat ek my man my onverdeelde aandag moes belowe sodra die game oor was ten einde hom te oorreed dat ons eers krieket kan klaar kyk.

IMG_6556

Die pas afgelope Paasnaweek kamp ek met my tentjie saam met twee vriende in die Golden Gate Nasionale Park.  Die Oos Vrystaat is baie besig en baie nat.  Dit reën elke liewe dag van die naweek met net enkele kort tussenposes. Ons geniet in elk geval die natuur, daars min dinge so mooi soos die Vrystaat wat deurdrenk is, die kos, plaaslike biere, kuns en gesels oor alles en nog wat. Na vier dae se aanhoudende reën kom ons egter agter wat daardie kwalifikasie op die boks is van die “water column” as jy jou plastiese tentjie aankoop – dit is ‘n wetenskaplik maat van hoeveel water die membraan kan weerstaan of in algemene taal: 3 – 4 dae se aanhoudende reën is “pushing it” in ‘n plastiese tent en die beddegoed begin nou van ‘n kant af nat word.  Klein poeletjies begin vorm op die vloer.

Die Oos Vrystaat is nie regtig saans snoesig nie, allermins as alles nat is en ons oorweeg alternatiewe. Met ‘n goeie skoot heimwee stap ek by die Park Hotel in Betlehem in om die laaste nag droog en warm te kan slaap. Die ou dame lyk ouer en wyser, daars minder swier en beweging, maar haar gasvryheid is eweneens besonders dink ek vir myself as ek terugsit om te sien of RCB hulle krieketgeluk kan omswaai in die Indiese Premier Liga.

IMG_6601
‘n Kunstenaar se uitbeelding van die Park Hotel in haar hay days hang in die ontbytkamer.

Waar is ek nou?

56427032_2367562286811047_6746585665653178368_n

Die mensdom kan so dikwels fokus op waar ons wil wees en wat ons wil bereik – sekerlik prysenswaardig – dit bou karakter en toon ambisie. Maar ons moet tog ook nie vergeet om dankbaar te wees vir presies waar ons onsself tans bevind en ja selfs ook waar ons vandaan kom nie.

Op my recovery padjie was dit nie altyd vir my maklik om te erken dat ek dikwels maar bitter klein babatreetjies kon gee nie – minder nog die paar kere wat ek ‘n groot tree of twee agteruit gevat het om weer my ewewig te kon herwin. Maar as daar nou een ding is wat ek klokhelder in my recovery proses geleer het – Alles is presies net soos dit moet wees.

Ek dink ook dit is belangrik om versigtig te wees waar ons ons emosionele energie belê. Dalk is ek nie die enigste persoon op aarde wat wens dat ek vroeër van recovery geweet het nie, eerder beter na myself begin omsien het nie of lankal beter besluite begin maak het nie.  Sover ek weet kan geen hoeveelheid energie dit vir my of enige iemand anders omdraai nie. Daar kom ‘n tyd wanneer jy weet jy is reg.  Die addicts sê mos jy gaan eers die werk insit om te verander wanneer jy “sick and tired” is om “sick and tired” te wees. Ons maak ons keuses en besluite gebaseer op ons gereedheid – en dit gaan vir geen twee mense dieselfde wees nie. Ek weet verseker vandag dat ek wel op ‘n punt weer begin lewe het, weer lewensvreugde begin ervaar het, stukkies van my lewe begin terugkry het wat ek lankal geglo het dood was – en ek is ongelooflik onuitspreekbaar dankbaar vir waar ek nou is.

Ek dink een van my eerste bloginskrywings was houvanblou.wordpress.com/…/die-mees-gevreesde-vyfletterwoord oor my besluit om die “banting” of “keto” dieet te begin volg.  Dit het vir maande goed gegaan en ek het gewig verloor en regtig nie swaar gekry om die eetplan te volg nie. Nadat my dogter ‘n relapse gehad het het ek vir amper ‘n hele jaar myself nooit geweeg nie. In Januarie het ek en ‘n vriend wat ook gewig wil verloor saam besluit om die bul by die horings te pak en ek was regtig verbaas toe ek myself weeg en besef dat ek in daardie hele jaar geen gewig opgetel het nie.

Ek het vanoggend geweeg en besef dat ek deur die 20kg grens gebreek het – ek het nou altesaam 21kg verloor, al het dit my meer as ‘n jaar geneem. Ek moet nog heelwat gewig verloor om regtig gesond te wees maar ek kan weer dinge doen waarvan ek hou soos om te draf en muurbal te speel. Ek is regtig trots op wat ek bereik het.  Pak gerus 21 blokkies botter bo-op mekaar as jy weer in Checkers kom – dit is ‘n klein bergie!

Vroeg in my recovery het ek privaat terapie sessies gehad met ‘n jong terapeut en ek onthou goed dat al die foute wat ek in my lewe gemaak het die tema van die meeste van ons gesprekke was.  Ek het ‘n verskriklike swaar las op myself gelê en eerlik geglo dat alles wat verkeerd gaan in my eie, maar ook my man en dogter, se lewens alles as gevolg van my foute en tekortkominge was. (Laat ek ook maar volledigheidshalwe hier byvoeg dat hierdie een van die gevolge van verslawing is vir verslaafdes maar ook vir die kinders en familie van verslaafdes, ingesluit alkoholiste.) Met ons eerste sessie het sy opgemerk dat dit alles vir haar interessant was maar dat sy graag wil vra dat ek ‘n lys maak van alles wat ek reg gedoen het. Nog nooit ooit in my lewe het ek so daaraan gedink nie!? Ek het besef dat ek in my lewe elke geleentheid wat ooit na my kant toe gekom het benut het. Ek het nooit ‘n eksamen gedruip of ‘n vak oorgedoen nie. Ek het twee nagraadse kwalifikasies in minimum tyd voltooi terwyl ek voltyds gewerk het. Ek het dikwels in swaar tye voltyds gewerk en ook deeltydse werk aanvaar om seker te maak dat my man en dogter alle moontlike geleenthede kon geniet. Ek is mede-outeur van ‘n boek wat reeds vier keer weer uitgegee en gedruk is. Ek het bome geplant, riviere geswem, die natuur bewonder, gereis en gesels en berge geklim.

Ek het ‘n goeie, bevredigende en gelukkige loopbaan gebou deur die jare. Eintlik, as ek regtig eerlik wil wees, het ek in die 50 jare wat ek myself op moeder aarde bevind al meer gedoen en uitgerig as wat ek ooit kon droom. So, as julle my so bietjie sal verskoon, gaan ek vandag fees vier oor waar ek is.  Dankbaar wees vir alles wat ek kon doen en bereik. Vreugde en vrede in my hart ervaar as ek terugkyk na waar ek vandaan kom en spesifiek oplet hoe innerlike vrede al hoe meer en meer deel van my lewe word. Nenatjie ek sien jou en ek word al liewer vir jou . . .

13921071_1005157349582199_8388314267196284820_n

Ek is die ma van ‘n dwelmverslaafde – hoekom ek nie meer skaam is om dit te sê nie.

get-bitter-or-better-life-daily-quotes-sayings-pictures
Alhoewel verslawing (waarby ek alkoholisme insluit) selde seker regtig ‘n geheim is, het dit my baie jare gevat om tot by hierdie punt te kom.  Uiteindelik het ek tot die besef gekom dat dit my eie keuse is hoe ek hierdie siekte hanteer wat dreig om my geliefde, myself en selfs ons familie dood te maak. Ek kies om my lewe te lewe, voluit – ‘n lewe sonder geheime, wegsteek, wegkruip of skande.

Soms probeer mense wat vir verslaafdes lief is verduidelik waardeur hulle gaan maar dit is moeilik en byna altyd kan iemand anders dit net verstaan as hulle iets soortgelyks belewe het. Omdat dit so moeilik is om te verduidelik en as gevolg van die “skande” en “stigma” daaraan verbonde hou meeste mense dit vir hulself, krop al die gevoelens en emosies op en raak eenvoudig afgestomp en geïsoleerd.

words kept inside

Ek ken twee ouer dames beide in hulle 70’s – kom ons noem hulle Hettie en Jenny.  Beide het grootgeword met ouers wat alkoholiste was.  Hettie was baie skaam vir die situasie by haar huis en het dit met niemand gedeel nie. Wanneer sy vriende sou maak op skool en iemand sou vra: “Kan ons vanmiddag by jou huis gaan speel?” sou sy dit te alle koste wou vermy en eerder die vriendskap opgee om die situasie by haar huis weg te steek.  Later het sy eerder nie meer vriende gemaak nie maar haarself heeltemal van ander mense geïsoleer. Jenny het dinge anders benader uit die staanspoor uit.  As iemand by haar wou gaan kuier het sy openlik gesê: “O nee, dit sal nie werk nie.  My pa drink mos vreeslik en dan raak hy verskriklik aggresief.  Nee ons moet liewer by jou huis gaan speel.” Sonder om dit te besef, en deur dit so “matter of factly” te noem het sy nooit die skuld of skande op haarself geneem nie. Hettie was gelukkig om deur ‘n 12 stap recovery program weer te leer om haarself te wees, haar emosies te vertrou en om werklik met ander mense te “connect”. Om geheime te hou gee die stigma ‘n baie meer kragtige invloed oor ons lewens. Vandag is Hettie en Jenny beste vriende en beide leef hulle lewens voluit en met oorgawe.

Ek het self ook die besluit geneem om my eie “recovery” openlik te lewe. Nie as iemand wat self verslaaf was nie maar as ‘n ma, wat regtig lief is vir my kind wat sukkel met verslawing. Om die ouer van ‘n verslaafde te wees is dalk enige dag net so moeilik as om self verslaaf te wees, sommige dae dalk moeiliker. Die lewe kan soos ‘n oneindige siklus van hartseer, skok, woede, ontkenning, onderhandeling, smeek, skreeu en beproewing voel.  Soos ‘n hamster op sy wieletjie wat alles insit maar net nooit vaste grond bereik nie.  Vir my het die siklus uiteindelik tot ‘n einde gekom met aanvaarding.  Aanvaarding dat ek dit nie veroorsaak het nie en nie kan stop of beheer nie.  Aanvaarding dat alles presies is soos dit moet wees. Dit het weer veroorsaak dat my reaksies op situasies verander het. Eers toe ek my eie reaksie op situasies wat buite my sfeer van invloed val kon verander, kon ek vorentoe beweeg.

Nee, dit los nie alles op nie. Soms beweeg ek vorentoe, leer weer hoop, begin wankelrig vertrou en glo om te oorleef en dan word my voete en my lewe onder my uitgeslaan deur die volgende “relapse.” [Ek weet nie of daar ‘n Afrikaanse woord hiervoor is wanneer ‘n verslaafde wat vir ‘n ruk nie gebruik of gedrink het nie terugval in ou gewoontes.] My kind het nou na haar vorige relapse weer meer as ‘n jaar skoontyd. Selfs wanneer sy nie gebruik nie kan die effek wat die dwelms reeds op haar brein en psige gehad het nog na vore kom by wyse van onredelike optrede en woorde of iets soortgelyks.

frustration

En ja ek het ook by tye totaal en al vasgeval geraak. Ek het nie geweet hoe om ‘n kind aan die lewe te hou wat nie meer wil lewe nie. Ek het geen idee gehad hoe om met haar te komminukeer terwyl haar verstand en psige deur ‘n bedwelmende middel beset en verwring was nie.  Ek het soms regtig gesukkel om te besef dat ek die oneerlikheid, diefstal, gemeenheid, frustrasie en aggressie gehaat het maar nie my eie kind nie.  Dit was glad nie die wense en drome wat ek vir my kind se lewe gehad het of hard voor gewerk het nie.

My verslaafde kind is ‘n pragtige, begaafde, sagmoedige en intelligente mensie. Daar is baie van my familie en vriende wat vir haar lief is en haar ondersteun.  Ons almal deel in die pyn, vrees, bekommernis en stigma van hierdie siekte – dit ontsien niemand nie. Volgens statistieke raak een verslaafde persoon die lewens van ten minste 16 ander persone. As haar ma moet ek die ambasadeur van hoop wees in ons uitgebreide familie en vriendekring.

As ma besef ek dat my verslaafde kind dieselfde probleem het – sy leef in skaamte en skande. Sy sukkel om haarself te aanvaar, vergewe en as waardig te ag. Dit breek my hart om dit te sien. Ek wens ek kon haar heelmaak, ek wens ek kon haar red van selfverloëning en minagting. Ek het aanvaar dat net syself haar eie padjie in die herstelproses kan uitkap.  Al wat ek kan doen is om vir haar lief te wees.

14457544_1111586862260865_5972448404412793597_n

Dit is ‘n lang proses, eerskomende Junie stap ek reeds vyf jaar op my padjie na herstel. Die beginsels en idees wat ek in die proses aangeleer het, het oorgespoel na ander aspekte van my werk en lewe. Ek probeer, een dag op ‘n slag, om beter te word as wat ek gister was. Ek vergewe mense wat foute maak, ekself maak foute en het vergifnis en genade nodig. Ek het heelwat foute gemaak, verkeerde dinge op die verkeerde tyd gesê, te veel probeer doen, te veel probeer gee, soms te veel vertrou of geglo en soms heeltemal te min. Dit klink so “nobel” as ek dit hier lees – dit is nie altyd nie.  Ek probeer, kry nie altyd reg nie. Ek mik vir vordering, nie perfeksie nie.

Ek is dankbaar vir die besonderse lewenslesse en waarhede wat ek deur die herstelproses aangeleer het – dit bepaal ‘n baie groot deel van die vrou wat ek vandag is. Ek sal nie hoop verloor dat beide ekself, my verslaafde kind en ons uitgebreide familie en vriende kan voortbou en groei in die herstelproses nie.

En net dalk ek skryf ek dit alles hier sodat jy, soos ek by ander voor my geleer het, dalk ook iets kan leer wat jou lewe beter maak.

10369582_10204893465400388_1759991659290628103_nOndersteuning vir familielede:

At Al-Anon Family Groups – in operation for almost 70 years around the world – knows all too well how alcoholism affects families – children, teens, Adult Children, partners, spouses, grandparents, parents. While AA is the best place for the alcoholic to go to learn how to be sober, the families & workmates are often at a loss where to go for support. Al-Anon offers families free support and recovery from the effects a problems drinker can have on their homes & workplace. Recommended by social workers, doctors, rehabs, police and other professionals, Al-Anon is a 12 Step program where members focus on their own recovery and not on the alcoholic. See www.alanon.org.za for a meeting near you, how it works & the miracles that can take place even if the alcoholic does not stop drinking. It works. It really works.
Al-Anon Family Groups South Africa – 24 Hr Helpline 0861 35 26 66

Geluk is toe ook ‘n werkwoord.

healing

Wat is hierdie werk? Voel jou gevoelens, regtig, elke ene van hulle. My wonde kon nie genees terwyl ek negatiewe gevoelens probeer wegsteek of ontken nie. Dit is ‘n maklike gat om in te val as mens swaarkry – ons wil nie die negatiewe gevoelens ervaar nie daarom ontken ons dit, of probeer dit uitdoof, dalk met drank, pille of deur net te besig te wees.  Ek het ‘n punt bereik waar ek totaal afgestomp geraak het van alle em

53251528_1318908474915667_1150788439164059648_n

osie – goed of sleg. Ek kon eers begin genees toe ek geleer het om my gevoelens te voel.  Om hulle soos gaste te laat kom en gaan en te besef: “Feelings are not facts.” En op regtig slegte dae (wat selfs as ek begin genees het hulle kop uitsteek) deur dit neer te skrywe of vir iemand wat ek vertrou te vertel sodat dit uit my gestel en uit my sisteem kan kom.

 

Ek moes ook leer om op te daag – teenwoordig te wees. Nie net in my eie huis of agter my te besige skedule weg te kruip nie. My vrese in die oë te kyk en nogtans in myself te glo. Eers klein dingetjies, drink koffie saam met my kollegas in plaas van alleen in my kantoor, neem uitnodigings aan, begin deelneem aan ‘n nuwe sportsoort of stokperdjie en beplan doelbewus vir avonture in my lewe – iets om na uit te sien.

10665066_10152682975646211_862286250960980589_n

Ek het vroeg in die proses besef dat my grootste vyhand in my eie kop leef. Ek moes myself leer om nie in my eie negatiewe gedagtes vas te draai nie maar om my eie waarheid te kan uiter en lewe. Om dit te doen moes ek eers die angs, skuldgevoelens, ongemak en pyn ervaar, neerskryf en deur dit groei as ‘n blote stap of fase in my groeiproses. Interessant – dit is presies hoekom ek hierdie blog begin skryf het bv Die begin van die herstelproses – dit moes eers erger word voor dit beter kon word. en Het jy ooit verstaan?

Deur alles moes ek myself leer dat dit ‘n proses is en dat ek net kan hoop op vordering, nie om perfek te wees in alles wat ek probeer nie. Ek kies nie altyd my omstandighede en wat ander om my doen en sê nie maar ek kies my eie reaksies daarop. Ek kies my reaksies op die gedagtes wat in my kop opkom. As my reaksies nie werk nie is ek vry om weer te probeer en ‘n ander reaksie te kies. As ek foute maak is ek vry om opreg om verskoning te vra en te besef ek is menslik, ek maak foute. Omdat ek harder probeer om werklik teenwoordig te wees in my eie lewe en nie net te “survive” nie kan ek oplet na dit wat werk en dit wat nie werk nie. Ek hoef nie myself te kruisig as ek foute maak nie maar dit eerder ervaar as ‘n kans om iets te leer en selfs om aan te beweeg na die volgende fase in die groeiproses.

Ek kry oefening en eet gesond. Ek moes ophou wegkruip agter die verskonings dat my lewe en liggaam in chaos is as gevolg van ander mense se aksies. Ongeag van wat om my aangaan moes ek beter gewoontes aanleer soos om gesonder keuses te maak in wat ek in my mond steek, gereeld oefening te kry (en ook daarvoor beplan) en ook om te bid en mediteer om rus vir my siel te vind.

Ek sal eerlik wees. Dit is ‘n redelike uitdaging om na veertig te begin uitfigure hoe mens nou eintlik moet lewe. Ek was defnitief ‘n kandidaat vir “care giver burnout” en het my eie gedagtes, geluk, gesondheid en menswaardigheid totaal afgeskeep in my pogings om vir my alkoholis man en verslaafde dogter te sorg. Nadat my man oorlede is en my dogter skoon gekom het het ek totaal useless gevoel – asof sonder ‘n lewensdoel of droom.

Caregiver burnout is a state of physical, emotional, and mental exhaustion that may be accompanied by a change in attitude — from positive and caring to negative and unconcerned. Burnout can occur when caregivers don’t get the help they need, or if they try to do more than they are able — either physically or financially. Caregivers who are “burned out” may experience fatigue, stress, anxiety, and depression. Many caregivers also feel guilty if they spend time on themselves rather than on their ill loved ones.

Vandag weet ek dat alles vir ‘n rede gebeur en dat alles presies is soos dit moet wees.  Ek leer en groei en belê my tyd en energie in wat vir my liggaam en siel goed is. Ja ek is gelukkig maar ek doen die werk wat nodig is en besef dat my geluk en gesondheid my eie verantwoordelikheid is.

Een ding wat ek jou kan belowe: “I will not die an unlived life.!”

img_6767

Die spinnekoppie wat ek ‘n paar keer moes red.

she-asks-me-to-kill-the-spider-instead-i-get-18599968Ek hou van spinnekoppe.  Hulle eet muskiete, vlieë en muggies.  Hulle doen regtig baie min skade aan mense.  Ja ek weet jy weet van iemand wat twee bene en ‘n halwe arm verloor het na ‘n spinnekopbyt (Dit is die gewone reaksie op my stelling dat ek graag my huis met spinnekoppe deel.) maar as dit ok is met jou dink ek steeds dis veiliger om saam met spinnekoppe te leef as om in ‘n motor op SA se paaie te ry – iets wat meeste mense elke dag doen sonder om werklik te besef hoe gevaarlik dit is!  As jy jou spinnekoppe wil uitroei skakel my gerus – ek sal hulle kom haal om by my te bly.

Wat is die odds dat ‘n spinnekop jou dood gaan beteken kan jy vra?  Wel eintlik bitter klein.  Die laaste STATS SA verslag oor hoofoorsake van dood vind dat siektes steeds 88% van sterftes in SA veroorsaak en wel in die volgende volgorde:

  1. Tubercolosis
  2. Diabetes
  3. Die verskillende vorme van hartsiektes
  4. Cerebrovascular siektes
  5. HIV / AIDS

By die klein persentasie van onnatuurlike oorsake is motorongelukke en geweld (aanranding en moord of strafbare mansslag) die grootste probleme. Het jy byvoorbeeld geweet dat daar geen ander land ter wêreld is waar vrouens so gereeld deur hulle mans / x-mans / boyfriends / lovers ens vermoor word as SA nie? Volgens STATS SA oor femicide: “A woman died every eight hours in South Africa, and of those murdered, 50% were killed by their intimate partners.” Dink net Oscar Pistorius se verhoor omdat hy vir Reeva Steenkamp geskiet het, het ‘n totaal van 49 dae in die hooggeregshof voorgekom. (Die dae vir borgaansoeke en appel uitgesluit – slegs die verhoor)  In dieselfde tyd het ongeveer 74 ander mans hulle vrouens / vriendinne vermoor wat nie bekend genoeg was om die nuus te haal nie.  Nee wat – as jou man bedonnerd lyk kan jy eerder benoud raak as vir ‘n ou spinnekoppie!

 

Gisteroggend begin ek ‘n bad tap.  Ek tap byna een liter water in ‘n klein poeletjie om die prop en dis toe dit.  Ons dorp het nie water nie. Terwyl ek so wonder wat ek nou gaan doen, vang my oog ‘n klein spinnekoppie wat gly-gly die poeletjie water prober vermy.

Ek besef die bad se kante is te glad, hy sal nie self kan uit nie en bied ‘n voetborseltjie aan deur dit naby hom te posisioneer. Hy is egter ‘n baie skugter spinnekoppie en beweeg dadelik weg van wat hy as ‘n nuwe bedreiging in sy omgewing aanskou.

Ek plaas ‘n handdoek oor die kant van die bad tot op ‘n droeë deel van die bodem nie ver van die spinnekoppie af nie in die hoop dat hy daarteen sal uitklouter.

Heelwat later maak ek wasgoed deur die huis bymekaar wat ook die handdoeke in die badkamer insluit.  Onnadenkend gooi ek die reddingshandoek in die masjien maar gelukkig gewaar ek die spinnekoppie wat nou naarstigtelik in die wasmasjien oor die bondels probeer klouter.  Ek besef as ek hom daar los is hy in elk geval vrek.  Al raad nou is om hom te probeer uittel.  Toe ek hom op poging twee raakvat spin hy dadelik ‘n draadtjie en hang so 3cm onder my hand. Ek besluit om hom grond toe te laat sak maar voordat ek so kan maak los hy die draadjie en…

Wat ‘n ongelukkige spinnekop…. Daar land hy binne in die web wat ‘n groot spinnekop onder teen ‘n  kassie langs die wasmasjien gespin het.  Die groot spinnekop stel dadelik belang en beweeg vinnig nader.  Ek voel erg skuldig, as dit nie vir my handelinge was nie was die outjie mos noe nie in so penarie nie en ek besluit om in te gryp. Ek haal hom haastig uit die web en kry dit uiteindelik reg om hom teen die oorkantste muur neer te sit.  Ek kan nie help om te wonder watter stories daardie spinnekoppie gisteraand vir sy pelle by die spinnekopkroeg vertel het nie…..

Naweekwegbreek na die KNP

Elke dag as ek werk toe ry, ry ek verby ‘n groot bruin toerisme bord wat amptelik aankondig dat die Kruger Nasionale Park net sowat 200 km weg is. Dit sal jou dus sekerlik nie verbaas dat ek “at the drop of ‘n hat” in die kar kan spring en soontoe ry nie.  Dit bly steeds vir my een van die lekkerste dinge om te doen. Ek dink vir my is die groot trekpleister die moontlikhede. Vir elkeen is daar legio moontlikhede om wonderlike diere en dinge te sien en ervaar. Jy moet net op die regte plek op die regte tyd wees. Ek ry altyd in die park rond met ‘n bottel bubbly in die koelhouer op ys, net ingeval ek dalk iets besonders wil vier soos om ‘n cheetah, wildehonde, swart renoster of so iets besonders tee te kom. Ek het nog nie nodig gehad om my bubbly weer huis toe te ry nie!

Ek het ‘n paar dae terug presies weer net so gemaak en al was dit net vir ‘n naweek was dit heerlik.  Ek was soos altyd nie teleurgesteld nie. Alles lyk vir my mooier in die park, alles proe beter, ek voel beter, ontspan beter, dit is makliker om rond te ry, om koud of warm te kry is glad nie so erg nie, ek slaap beter, ek staan makliker vroeer op . . . . my slotsom – ek is gemaak om die KNP te geniet!  En ek doen.  Ek deel net so paar foto hoogtepunte.