belewenisse wat die siel voed: Stellenbosch

Musiek deur die talentvolle pragtige jongmense van ons eie land, jou keuse van die beste wynsplase, stap in die natuur, goeie vriende en ‘n heerlike kuier saam met my sus – my hart is dankbaar vir al hierdie spesiale geleenthede.

Advertisements

belewenisse wat die siel voed

Dylan Lewis Sculpture Garden Stellenbosch

Webblad: http://www.dylanlewis.co.za/

Die pragtige tuin in die beskemde kommetjie hande van die berge is verdeel in tuin kamers.  Ek kan ure deur die tuin wandel en nog nie genoeg kry nie.  Die uitleg, plante, uitsig, kuns en selfs die koffiekamer is ‘n sielsverryking. Heerlike koffie en tee word met warm uit die oond gebak bedien op eetgery wat as kunswerke in eie reg beskryf kan word.

Ek sal moet terug gaan want na ‘n paar uur voel dit soos ‘n inligtingsoorlading – ek kan net nie nog iets inneem nie.  Ek besef mens kan nie daardeur stap nie – jy moet vertoef, inneem, bedink, bekyk, bevoel, ervaar, proe, smaak, ruik, ……  Een van die mees onbeskryflike ervarings van my ganse lewe!  As jy ooit kan – dit is defnitief iets vir jou “bucket list” en glad nie onbereikbaar of belaglik duur nie.

Step 1: We admitted we were powerless over adiction—that our lives had become unmanageable.

Op 5 Maart vanjaar, ‘n paar dae na my eerste besoek aan Nederland, sou my dogter twee jaar en 10 maande skoon gewees het.  Sou.  Want sy het aan my erken dat sy die vorige naweek cat gebruik het.  Soortgelyk aan kokaine wat gesnuif word.

Ek weet nie eintlik wat om te sê nie.  Wens ek kon met mooi fotos van haar suksesse spog.  Wens ek kon minder van ‘n mislukking voel.  …wens die knaende vrees dat ek my kind gaan begrawe was nie terug nie maar dit is seker maar net wat dit is.  …niks meer nie, niks minder nie.

Ek wil dit nie julle probleem maak nie – ons het almal heeltemal genoeg van ons eie.  Ek het vir jare die chaos in ons lewens probeer verduidelik, wegpraat en wegsteek – ek weet dit help niemand niks nie, ek moet eerder net eerlik wees.  Die Vader weet dit is nie vir my maklik om hier te skryf nie.  Ek wat altyd so preek vir een en almal wat wil hoor – en die wat nie wil hoor nie – “Nee jy het dit nie veroorsaak nie, jy kan dit nie keer of genees nie!” – maar nou is ek verskriklik skaam. Eintlik is die Engelse woord shameful ‘n beter beskrywing.  Ek is terug in my donker gat maar hierdie keer het ek nie woorde of verduidelikings nie.

Daar is ook die nuwe onsekerheid.  Ek was so seker dat die 12 stap recovery die antwoord is.  Geglo dat al werk dit nie vir haar nie dat dit my herstelproses sou kon volhou.  Skielik weet ek nie.  Ongeag alles wat ek lees en weet voel dit asof my hele wêreld se bodem uitgeval het!  Dalk is dit soos gelowe en dieëte. Ek weet daar is mense waarvoor dit werk maar uit harde ondervinding weet ek ook dat ek nie een van hulle is nie.  Wat as recovery ook nie vir my is nie?!

Interessant dat juis my verhouding met my ma die rede was waarom ek terug is meetings toe. (Al – Anon : Ondersteuningsgroep vir familielede van verslaafdes en alkoholiste.)  Ek het geen emosionele konneksie of verhouding met my ma gehad nie,  Sy, as volwasse kind van twee alkoholiste, kon glad nie emosioneel met mense ‘n aansluiting vind nie, nie eers haar eie kinders nie.  Deesdae is sy een van my beste vriende en ek spandeer graag tyd saam met haar.  Dit is nie iets wat ek myself kan verbeel nie!

DSC_1094

Wel ek kan nie vir altyd bly huil nie.  Ek sal een of ander tyd moet besluit wat ek gaan doen.

Dag 1.  Stap 1.  Dit is al wat ek weet.  Ek kan nie self uit hierdie gat uit nie.  Ek het geen beheer oor verslawing of alkoholisme nie. Dit is nie lekker of maklik om weer te begin opklim nie maar die alternatief is nie ‘n opsie nie.

addiction-recovery-steps

Die Hollandse meesters

Tydens my besoek aan Nederland het ek die Hermitage Kuns museum besoek waar ‘n spesiale uitstalling van die ou meesters was.  Die Hermitage is natuurlik in Rusland – die een in Amsterdam is ‘n tak van die Russiese museum.  Die Russiese tsar, Peter the Great, het Nederland in 1697-1698 besoek omdat hy geglo het dat die Hollanders die beste skeepsbouers ter wêreld was en het homself ingeskryf as leerling skeepsbouer.  Die Hermitage in Amsterdam is ‘n latere uitloopsel van die goeie samewerking tussen die twee lande en die versameling wat die museum oor beskik slaan ‘n mens se asem weg.

Die skilderye van die Hollandse meesters is saamgestel uit ‘n verskeidenheid van versamelinge van dwarsoor die hele wêreld.  Dit was natuurlik ekstra spesiaal om dit in Amsterdam te belewe.

Die gebou self is ook ‘n belewenis.  Daar is tekens van die lente wat wil kop uitsteek in die tuine.  In die ingangsportaal gooi ‘n groot gekleurde glasvenster ‘n weerkaatsing teen die muur wat opsigself ‘n wonderlike kunswerk is.

 

Die detail, kleur en gebruik van lig in die skilderye is onmoontlik om in woorde te beskrywe.  Dink daaraan dat hierdie werke eeue oud is!  Daar was nie goed soos metaalverf beskikbaar nie maar die kunstenaars gebruik kleure, lig en fyn detail so meesterlik dat mens die ketting van die horlosie kan sien blink.  Mens kan die verskil tussen satyn, kant en fluweel duidelik sien.

Van die skilderye het heelwat karakters in maar die skilders het ontsaglik baie moeite gedoen om elke liewe neus, ken en gesig uniek te skilder.  Hierdie werke het my laat besef waarom die skilders van die era die “meesters” genoem word en heeltemal tereg ook!

 

My gunsteling was defnitief hierdie werk van Paulus Potter moontlik in 1647 geskilder.  Dit lyk heel anders as al die ander werke – meer soos ‘n plakkaat as ‘n skildery.  Daar is baie verskillende panele waarin die jagter (en ook die honde wat hom help jag) sy mosie teëkom.  In die middelste paneel is koning leeu die regter en ‘n groot bruin beer die hofordonans.  Dit was ook vir my interessant in hoeveel detail die skilder die diere uit Afrika kon uitbeeld.  Die boonste regterkanste paneel lyk meer kleurvol as die res – kunskenners dink dat die skilder sy leerling toegelaat het om daardie blokkie te skilder.  Wie sou kon raai dat daar ook vegters vir diereregte tussen die groot meesters was!?

Daar is 9 miljoen fietse in Beijing – hoeveel in Amsterdam?

Ek was gelukkig om vir werk Nederland toe te kon reis en het eers ‘n vyf dag vakansietjie in Amsterdam ingewerk.

Daar is ‘n paar dinge wat my heeltemal stomgeslaan het op my eerste besoek aan Nederland.

1. Die ongelooflike aantal mense wat fietsry en hoe die stede ontwerp word met die fietryers se veiligheid ingedagte.

2. Outomatiese orde en verantwoordelikheid.  Mense doen wat hulle behoort te doen sonder om opgepas te word!

3. Daar is kuns oral – sommer op die sypaadjies, teen geboue en brue en talle kunsgallerye en museums.

4. Die openbare vervoerstelsel is in een woord ‘n wonderwerk.  Die treine, busse en trems is waar hulle beweer hulle gaan wees op die tye wat hulle beweer hulle daar gaan wees.

5. Daar is net nie enige slegte koffie in die hele Nederland nie!

 

Fietsfeite:

Jaarliks word omtrent 150 000 fietse gesteel in Amsterdam.

Die stadsraad bou tans nog 50 000 ondergrondse fietsparkerings.

Gemiddeld, op ‘n gewone werksdag in Amsterdam, word 650 000 fietsritte gemaak.

Amsterdam het ‘n tekort van ten minste 15% aan fietsparkering.

Sedert middel 1970’s word geen motorvoertuie (behalwe operbare busse en aflewerings) in die middestad van Gronginen toegelaat nie – slegs fietse en voetgangers!

As jy jou fiets tussen duisende moet gaan uithaal moet jy plannetjies maak om dit te laat uitstaan!

 

Jy kan selfs jou hond saamneem as jy fiets, of jou kinders snoesig in ‘n bakkie met ‘n reënjassie oor vir die reën, wind en koue.  Studente ry fiets, jong mense, ou mense, professors en by ‘n kongres waar die minister van justisie ‘n toespraak gemaak het, het hy opgedaag met sy fiets – geen duitse motors, geen blou ligte!

Die stede en dorpe het fietsbane en fietse hoef nie op dieselfde paaie as die motovoertuie te beweeg nie.  FIetsryers is deur die bank haastig, dra nie helmets nie en as jy nie mooi kyk wanneer jy ‘n pad oorsteek nie sal hulle jou maklik onderstebo ry!

 

 

Wie sou kon dink dat tyddeel soveel pret kan wees!?

Ek was so gelukkig dat ek en my liewe moeder ‘n uitnodiging van ‘n vriendin en kollega gehad het om saam te gaan vir ‘n langnaweek na haar tyddeel anderkant Warmbad.  Ek was al voorheen by tyddeel vakansieoorde.  Nie regtig my koppie boeretroos nie.  Georganiseerde kinderspeletjies, swembaddens, glybane, putt-putt en gillende jillende kindertjies- ek swem eerder by my eie huis.  My vriendin het my egter belowe die perseel is ‘n big5 oord en ons gaan kan birding doen.  Wel birding – (regmerkie), goeie geselsskap (regmerkie) en lekker kos en wyn wat ekself ingepak het (regmerkie) – ek was oortuig dit kan nie te erg wees nie en ‘n wegbreek vroeg in die jaar is mos nie te versmaai nie.

w23frijhbmabalingwemain_e285c_thumb_0Die omgewing is pragtig met heelwat damme wat diere en voëls lok en baie fotogeleenthede.  Die wooneenhede is in groepies teen die berghange gesprinkel en almal het ‘n asembenewelende uitsig en is ruim en gemaklik.  Die leeus se diep brul eggo deur jou murgpype in die aand en dit voel asof mens in die wildernis bly maar hulle bly in hulle eie kamp en loop nie los rond nie.  Ons het wel olifante gewaar wat rustig in ‘n rivierloop wei.  In die oggend roep die tarentale ons wakker en terwyl ons boeretroos en beskuit op die stoep nuttig wei ‘n mamma vlakvark met haar kroos langs ons verby.  Ek sou nooit kon raai dat die klein vlakvarkies net soos mak varkies oink-oink nie maar hulle doen in sulke hoë stemmetjies – te koddig vir woorde.

Die eerste hoogtepunt was my gunsteling die kuifkopvisvanger (Malachite Kingfisher).  Hy is ‘n klein skaam voëltjie wat in die riete bly en ek was soooooo gelukkig toe die meneertjie ‘n hele rukkie vir my “gepose” het!  Laat ek maar eerlik wees – ek het hardop gegiggel van die lekkerte!

Die rooiborslaksman was nie so maklik nie.  Vir drie dae het ons hom gejag vir ‘n foto.  Hy bly in digte doringbosse en kan nie stilsit nie.  Dit vat ‘n hele paar pogings om hom in die visier te kry maar toe ek uiteindelik amper die hele outjie in fokus het (maar die punt van sy stertjie afgesny het) moes ek maar volstaan dat dit my beste poging was.  Ek kan glad nie verstaan waarom hy so wegkruip nie – ek dink hy is vreeslik “handsome”!

Het jy al so vet bloukopkoggelmander gesien?  Sy gaan seker binnekort eiertjies lê.  Die aanstaande pa lyk heel selfvoldaan.

Elke dag was daar tonele wat net so goed in ‘n kunsgallery sou pas – die waterlelies het my baie aan Monet se werke herinner.

Die cute outjie bo-op die doringboom word ‘n baardmannetjie genoem.  Dit is die pragtige blouvalkie wat een middag laat so vir ons geloer het.

Die jakkalsie het ons eers skrams gesien – hy was haastig oppad iewers heen.  So twee draaie verder het hy rustig geraak en ons ‘n hele rukkie vermaak.

Oppad uit moes ek eers stilhou om die majestieuse swartwitpens te bewonder.  Hulle is darem die mooiste bokke.  Die een was in ‘n uitmuntende kondisie en ‘n prentjie met die waterberge in die agtergrond.

Daar was nog baie diere en voëls, klein en groot.  Heerlike kos, aangename gesprekke om die vuur en lekker afkoel in die swembad. (Wat ons nie eers nodig gehad het om een aand met iemand anders te deel nie!)  Ons het nie eers geweet van die danskompetisies, putt=putt of gillende kindertjies nie.  Wys jou – vooroordele nè! Ek is so wonderlik dankbaar om in so mooi provinsie te kan woon, dat my hart en siel so kan “connect” met die natuur, ek is geseënd om te werk saam met kollegas wat meer soos familie is eerder as vriende en om kosbare tyd en ervarings met my liefste Moeks te kan deel.  Hoe gelukkig kan een mens nou eintlik wees!?

Klim uit jou donker wegkruipplek en train jou brein!

index

Dit was vir my so lekker om verlede jaar September op heelwat openbare forums te sien dat September gevier word as “recovery Month”!  Ek dink dit is wonderlik om mense se suksesse in die herstel van verslawing en alkoholisme te vier.  En weet jy, dit is ook vir my ‘n teken dat tye verander.  Meer mense sien nie meer ‘n swetterjoel onderwerpe as taboe om oor te praat of te skryf nie en al hoe meer mense besef dat herstel van verslawing en alkoholisme, en die herstel van ‘n hele familie wel moontlik is en daagligs gebeur!

Ek voel baie positief dat die stigma wat kleef aan verslawing en alkoholisme besig is om te lig en dat meer en meer mense wat daardeur geraak word sowel as professionele persone daaroor begin praat.

Hierdie is nie net ‘n stappie nader aan die lig vir die verslaafdes nie maar defnitief vir familielede ook.  Die tyd het aangebreuk om meer te praat en te skryf oor die effek van verslawing op families, die sindroom van die volwasse kinders van alkoholiste maar veral die hoop dat daar ook vir ons die baie realistiese droom van herstel en beterskap is!

Die tyd is ryp vir die van ons wat lief is vir verslaafdes en alkoholiste, vir die van ons wat groot geword het met die klewende skande van die chaos wat ons lewens was, om uit te kom uit ons donker wegkruipplekke.  Dit is tyd om die swaar juk van skuld af te gooi – nie een van ons het die verslawing of alkoholisme veroorsaak of aangehelp of kon dit verhoed nie.  Miskien was jy maar bitter jonk toe jou brein die eerste keer vir jou vertel het dat alles jou skuld is.  Dalk was jy ouer, dalk was dit net in ‘n baie moeilike spannende tyd in jou lewe en in swakheid het jy dit geglo.  Dalk was jy net uiteindelik stapelgek mal van die effek wat die verslawing of alkoholisme op jou lewe gehad het.

 

Wel ek het ‘n klankhelder boodskap vir jou vandag:

Jy is nie jou brein nie.

Hy lieg vir jou.  Dit is nie die waarheid nie.

Dit is tyd dat jy jou brein begin oplei.  Sê kliphard vir jouself, (jou brein moet dit hoor en inneem)  waai jou arms, skud jou kop heftig, stamp met jou voete (maak enige fisiese bewegings om jou bevestiging goed in al jou neuro-komminikasiebane vas te lê):

Ek is vry van verslawing / alkoholisme.

Ek is vry van skande.

Die alkoholis / verslaafde maak sy/haar eie keuses en ek is vry om my eie keuses te maak.

Ek is vry om nie meer bevrees, bedreigd of misrabel te voel nie.

Ek is genoeg.

Ek is OK.

Ek vergewe myself vir wat ek nie geweet het toe ek dit nie geweet het nie.

Ek gee om vir my eie fisiese en emosionele welstand en verbind myself om dit ‘n prioriteit in my lewe te maak.

Ek is vry om die beste te lewe waartoe ek instaat is – ek het geen rede om vir tweede beste te mik of verskonings te maak nie.

2e1192e3ea80f25590a6e6c047641e44

Die slim mense sê dit neem 21 dae vir nuwe gedagtespoortjies of gewoontes om in ons breine vasgelê te word.  Ek gaan dit elke dag vir 21 dae vir myself (en my brein) vertel.  After all – wat kan ek verloor?  Dalk so paar sekondes per dag bietjie simpel voorkom as iemand my afloer– maar ek kan so baie baat!

Het jy ooit verstaan?

live saving change

Nee ek is nie meer kwaad nie.

Ek besef net dat jou drank en jou behoeftes altyd voor my in die ry sou staan.  En ja, dit suck. En nee, dit was nie reg teenoor my nie.

So nee, ek is nie kwaad nie, ek is seer, rou, stukkend, moedloos en druppel vir druppel het die bietjie hoop wat ek gehad het weggesypel in die sand.

Ek was regtig lief vir jou, heel moontlik baie meer as wat jy kon verstaan.  Ek kon nie meer so lewe nie, ek het besef dat dit my uiteindelik ook sou vernietig, my dood sou beteken.

Ek weet dat verslawing en alkoholisme ‘n siekte is.  Soms kry ek dit reg om te glo dat jy nie doelbewus probeer het om my seer te maak nie, dat dit ook vir jou regtig swaar was om my te sien huil, tog, ongelukkig moes ek besef dat dit onmoontlik vir jou was om anders te lewe.  Daardie gif het vir jou ‘n kruk geword om op te leun, jy het jouself oortuig dat jy nie meer daarsonder kon lewe nie.

Ek weet daar was soveel meer aan jou as die kromgetrekte moedelose mensie was oor sy glas “huddle” en na sy sigarette vroetel.  Ek weet seker die heel beste van alle mense op aarde van jou hart van goud, jou sagte binnekant, jou geduld, jou sagte hand….  Ek kan nie eers al die kere tel wat jy vir my gesê het dat ek die beste ding was wat ooit met jou gebeur het nie.  Ek kon net nie meer glo dat daar enige waarheid in daardie woorde was nie.  As daar was, waarom het ek soveel nagte in ‘n poel van my eie trane gelê?  Hoekom was daar soveel kere dat jou woorde, aksies en versuim die bodum uit my lewe uitgeruk het, sonder waarskuwing, sonder konsiderasie, net sonder …

God self weet hoe swaar dit vir my was om van jou weg te stap.  Hoe verskriklik dit vir my was om my in te dink wat my lewe sonder jou sou wees.  Tog, ek kon nie meer “survive” nie.  Ek wou ook lewe.  Ek het nooit opgegee op die droom van die mens wat jy was nie, net die droom dat ons saam gelukkig sou wees.

Selfs nadat ek weggestap het het ek steeds gehoop en gebid dat jou oë kon oopgaan.  Dat jy iewers die moed of krag vandaan sou kon kry om jouself te red.  Ek het myself vir so lank gehaat en gekasty dat ek jou nie kon red nie.  Dat my beste pogings net nie goed genoeg was nie.  Vandag weet ek dat ek moet aanvaar dat ek jou kon red nie, dit was iets wat net jy sou kon doen.  Die waaroms hou my nou nog uit die slaap.  Waarom wou jy nie probeer nie? Hoekom wou nie veg vir jou lewe nie?  Waarom was daar niks in my, niks wat ek gedoen of gesê het of probeer het wat jou ‘n klein bietjie moed kon gee nie?

Baie nagte as ek alleen in my bed lê en my verbeel dat ek jou nog agter my rug kan voel, dat jou hand sag op my skouer rus dan moet ek wonder…. Het jy ooit verstaan?  Kon jy ooit besef hoe lief ek vir jou was en selfs toe ek weggestap het hoe hard ek nog gehoop het dat jy my desperate krete uiteindelik sou hoor?

Of was al wat jy tot die einde kon sien jou hunkering na die gif, die gif wat alles en almal uit jou lewe laat verdwyn het, en selfs uiteindelik ook vir my….

 

owen1

(My oorlede man was ‘n alkoholis, hy was blind en het aan long emfiseem gely.  Ongeag die waarskuwings van menige medici kon hy nooit ophou rook of minder drink nie.  Ongeag my gesmeek, gegil of gehuil kon ekself geen verskil aan sy keuses maak nie.  Ek het my siek blinde man verlaat in 2013.  Ja ek het self die besluit gemaak en tog is dit iets wat my selfs vandag laat snik soos ek huil.  Hy is op 15 Mei 2015 oorlede.  My dogter was 10 dae skoon van heroine verslawing die dag wat haar pa oorlede is.)

 

Die dodelike leuen

11116469_910520142324560_1400299320492993246_nDEADLY LIE: A LETTER FROM HEROIN

I came upon you young & strong
Don’t worry son, it won’t take long
Just try me once and you will see
There’s nothing out there quite like me
I’ll make you soar, I’ll make you fly
I’ll teach you the true meaning of high
Just five bucks, just try one cap
Now you’ve entered my deadly trap
Up your nose or in your vein
I’ve driven stronger men than you insane

 

Taste me, try me & you will find
That very soon I’ll control your mind
You’ll want to stop, you’ll want to quit
But you’ll come back for one more hit
Now try to stop and you’ll be sick
Therein lies my lethal trick
And once you’re dangling on the string
I can make you do most anything
You’ll cheat & steal, grift & lie
Just to chase one more high

Call up my boys day or night
They’ll make sure to get you right
Which one you call, I don’t care

You can find me anywhere
On every street, in every town
Don’t worry none, I’m always around

I’ve got your mind & next your heart
You’ll love me then, never to depart
I’ve got you now, you’re in the hole
Don’t worry child I own your soul
Your family can keep your body for a while
But only when I’m around, they’ll see you smile
You’ll think you’re happy, I’ll keep you well
Just an FYI, I come from hell
To take your freedom and wreck your life
You feed me with your pain, sorrow & strife
I eat all day, but never get my fill
And like your addiction, I never will

Shove me in your body, I’m good I swear
I hope you don’t find out that I don’t care
Just one more shot to satisfy your crave
One day that needle will lead to your grave
As you lay six feet in the ground
I want you to know, I won’t be around
I left right after I watched you die
Just one more victim to my deadly lie


Written By: Steven Hallman

 

Ekself was erg naief oor die beskikbaarheid van harde dwelms.  Ons bly immers op die platteland.

Gedurende die tyd wat ek besluit het om my dogter dag en nag op te pas het sy een dag in die bestek van 20 minute haar selfoon geruil vir heroin.  Ek was woedend en het aangedring dat sy in my kar klim en my wys waar sy die dwelms so vinnig gekry het.  In ‘n bestek van twee blokke vanaf ons huis het sy vir my drie dwelmhandelaars uitgewys wat rondstaan en wag vir besigheid.

Daarna het ek my oë oopgemaak en selfs eendag wat ek met my honde gaan stap het, het twee motors langs my gestop.  Die jong man in die bakkie het non-chalant geld deur sy venster aangegee en die swart man in die gehawende hatchback het ‘n wit sakkie teruggeskuif.  Helder oordag en reg langs mense en verkeer.

Ek het deur die GPF kontak gemaak met die SAPD maar die probleem blyk dat al haal hulle die handelaars een vir een van die straat af, daar rye wag om hulle plekke in te neem.  Die groot deurbrake is wanneer die groot fondse dwelms by die grensposte, hawens en lughawe gevind word wat met die groter verspreiders verbind kan word.

 

Dit blyk nog glad nie moontlik te wees om die harde dwelms van ons strate af te hou nie.  Die enigste antwoord is om die verslaafde deur ‘n erkende program te leer en sy/haar gedagtes te venuwe totdat hulle weet dat hulle nie dwelms nodig het nie en nie meer deur die leuen verlei kan word nie.

Na die stilte…

Ek was doodstil – ek weet. Ek het vir ‘n hele ruk so gesukkel met die swart hond, met twyfel, self-kritisering en heeltemal verwarde slaappatrone.  Soveel sodat ek uiteindelik nie ‘n ander uitweg gesien het as om mediese hulp in te roep nie.  Nuwe pille en ‘n paar weke verder en ek begin (alhoewel effe wakelrig) voel asof ek tog weer my voete kan vind.  Ons is nou maar eenmaal siel en liggaam.  As jy siek is is jy siek.  Dit is nie ‘n skande nie.  Nee ek is nie ondankbaar nie.  Nee ek kan nie net my sokkies optrek en harder probeer nie.  Ek wonder hoekom dit so erg moet raak voordat ek hulp soek?

In die moeilike tyd  (en , nee, as jy wonder – daar was regtig nie ‘n spesifieke voorval of gebeurtenis nie – heel moontlik net ‘n chemiese wanbalans) het dit my weereens opgeval hoe ek, wanneer ek swaar kry, dinge doen of nie doen nie wat regtig alles vir myself moeiliker maak.  Selfsorg of om net geduldig en genadig met myself te wees is sommer eerste by die deur uit!  As ek net mooi logies daaroor dink maak dit net glad nie sin nie – hoe kan ‘n redelike gebalanseerde inteligente mens so dom wees?  As ek nie na myself kyk nie is daar tog nie ‘n kans dat ek beter kan voel nie?  En nee – ek behoort nie so met myself te praat nie – ek weet van beter!

Ek herinner myself maar weer aan ‘n paar vinnige “tips” om goed te wees vir myself – ja ek skryf dit maar om my eie onthalwe neer – dalk herinner dit jou ook weer aan een of twee dingetjies.  Ons almal weet die feestyd wat voorlê verloop selde of ooit maklik en plesierig.

spirituality and self care

Self-sorg is nie iets wat ek af en toe kan doen nie.

Daar is groot gebeurtenisse wat mens kan ontspoor soos die dood of lyding van ‘n geliefde, finansiële spanning, ‘n ongeluk of siekte wat jou hele lewe verander.  Dan is daar die jakkalsies, moeg vir werk, kinders wat lyk of hulle uit hulle pad gaan om jou dag so moeilik as moontlik te maak, halfklaar projekte, kosmaak, skoonmaak – dit voel soms vir my af daar net geen manier is dat ek ooit op datum gaan kom met my eie lewe nie.

Ek weet dat wanneer ek genadig is met myself ek uitdagings beter hanteer.  Ek weet ook dat dit uiteindelik nie net my eie lewe makliker maak nie maar selfs dikwels ‘n uitwerking op ander het wat met my in aanraking kom.  Net om myself gou weer te herinner – hierdie is nie opsionele ekstras nie – dit kan ook nie net af en toe gebeur nie:

Slaap daarop. As ek nie genoeg slaap kry nie het dit ‘n emosionele sneeubal effek. Wanneer my eie pogings om te slaap nie werk nie moet ek mediese hulp kry.  Ek het nie eers slaappille nodig gehad nie – net een van my voorskrif medikasie verander en die probleem is opgelos.  Wat ‘n verligting – wens ek het lankal hulp gevra!

Praat dit uit. Ek is skaam en wil wegkruip as ek swaar kry. Almal kry soms swaar.  Dit help my altyd om sommer net ‘n koppie koffie met ‘n goeie vriendin te deel.  Soms is die tyd reg om te praat, soms nie.  Soms is daar terugvoer, soms net ‘n simpatieke oor of ‘n bevestiging “Ek was ook al daar, dit word beter.”

Neem ‘n “self-sorg” wegbreek. Dit is lekker as jy verlof het om ‘n dag te vat – ‘n middag af as dit kan en net verveeld te wees – nie om iets te doen nie. Ek sal ook ‘n breuk vat van elektronika, dit help my om beter te slaap en nie die hele tyd te voel asof ek besig moet wees met iets nie.  ‘n Kollega vertel my onlangs dat sy toe sy haar eie praktyk gehad het, elke jaar vir haarself twee dae geboek het by ‘n lekker plek met ‘n mooi uitsig maar waarheen sy nie ver moes ry nie.  Sy het hierdie tyd gebruik om te lees, te mediteer, haar gedagtes neer te skryf, onder die bome piekniek gehou, haar gunsteling wyn met oorgawe gesip en net haarself weer te ontdek en vernuwe – sonder haar werk, man of kinders in die agtergrond.  Dit klink vir my na iets wat voorgeskryf moet word vir elke werkende ma.

Hou op om “ja” te sê as ek “nee” bedoel. Ek het ‘n tendens dat wanneer dit vir my voel of my eie lewe uit beheer is, dat dit makliker is om ander mense se lewens te beheer of te red! Ek dink dit is waarom ek probeer help waar ek geen verantwoordelikheid het nie.  Natuurlik is dit lekker om te help as mens kan maar niemand kan uit ‘n leë fles skink nie.  Ek moet leer om my hande van ander af te haal en op myself te sit.

Onthou en doen ‘n paar dinge wat vir my pret is. Soms vergeet ek heeltemal waarvan ek hou. Dan moet ek sommer doen sonder om te dink.  Weer ‘n boek lees wat ek alreeds gelees en geniet het – dit verg nie baie inspanning nie.  Deur ‘n museum of kunsuitstalling stap, ‘n konsertuitvoering van “live music” bywoon, in die bos gaan stap.  Sommer op my swaaibank lê en my verwonder oor hoe die wind deur die boomtakke speel.  Dit is altyd ‘n goeie plan om uit te kom en bietjie son op my vel te kry.

Vra vir hulp. Dit raak net erger as ek probeer wegsteek en wegkruip. Ek moet hulp vra waar ek dit nodig het, van vriende, familie, my werkgewer as dit nodig is en ja ook mediese hulp. Dit beteken nie dat ek ‘n swakkeling is nie – ek is ‘n mens.  Ek hou nogal van die AA “slogan” wat lees: “Our program works for people who believe in God, our program works for people who do not believe in God, our program does not work for people who believe they are God.”  Daar is ‘n ernstige stekie waarheid in – as ek nooit hulp nodig het nie en alles en almal om my probeer beheer (Met die beste van bedoelings selfs) het ek dalk hogere aspirasies?!

Drink genoeg water. Water is goed vir my liggaam en brein.  Wetenskaplike toetse het al bewys dat persone wat sukkel met chroniese moegheid en self rugpyn kan baat daarby om meer en gereeld water te drink.  Koeldrank, koffie en ander dranke bevat suiker en ander “gif’stowwe (bv kaffeine) wat my lewer en niere eers moet uitwerk en kan my net nie so goed hidreer soos water nie.

Ontwikkel ‘n oggendritueel. Ek hou daarvan om my eerste koppie koffie op my stoep of swaai te drink met my honde wat om my lê. ‘n Ander kollega glo aan die skryf van “morning pages” uit die boek “The Artists way”.  Dit help om dinge te verwoord en konsepte wat soos chaos in my kop rondwaai struktuur te gee as ek dit neerskryf.  Dit is defnitief dinge wat ek gereeld moet doen en ‘n wonderlike manier om die dag te begin.

Moenie isoleer, wegkruip of weghardloop nie. Ek het ‘n uitnodiging na ‘n bring en braai gekry en “ja” gesê maar “nee” bedoel.  Die middag van die funksie het ek die roomys wat ek sou bydra na ‘n vriend gevat wat ook sou gaan met die erkenning dat ek nie meer wou gaan nie, ek wou net in my kamer gaan sit en jammer vir myself voel.  My vriend het my oortuig om te gaan – ja hy was ook al daar waar ek nou is maar dink ek nie ‘n lekker aand saam met my vriende is iets wat ek nou meer nodig het as om op ‘n hopie te gaan sit nie?  Ek het gegaan en ongeag die sinneloosheid in my eie kop die aand vreeslik geniet en lekker gelag en gekuier.  Met elke klein deurbrakie voel ek ‘n bietjie beter.

Skryf dit neer. Ek is nie godsdienstig nie, ek dink eintlik ek is nog kwaad vir my god. Ek weet in my eie hart ek moet vrede maak want om in oorlog met myself, met my god en met die res van die wêreld te lewe maak my klaar.  Om te skryf help my altyd.  Om hier op my blog te skryf is 100% terapeuties.  Ek het al die chaos in my kop neergepen in ‘n brief aan ‘n god waarvoor ek nog nie ‘n naam het nie.  Ek het al vir my oorlede pa en man briewe geskryf oor dinge wat ek nog wou sê en vrae wat ek nog moes vra.  Ek dink dit is dalk weer tyd…